question |
réponse |
Czy przed „że” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Tak, przed „że” zwykle stawiamy przecinek. „Że” bardzo często wprowadza zdanie podrzędne, a takie zdanie oddzielamy przecinkiem
|
|
|
Czy przed „który”, „która”, „które” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Te słowa zwykle zaczynają zdanie podrzędne opisujące rzecz lub osobę, więc przed nimi dajemy przecinek. To jest książka, którą kupiłem wczoraj.
|
|
|
Czy przed „bo” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Bo” podaje przyczynę. Gdy łączy dwa zdania, zwykle oddzielamy je przecinkiem. Zostałem w domu, bo padał deszcz.
|
|
|
Czy przed „ale” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Ale” łączy części zdania przeciwstawne. W polskim przed takim spójnikiem stawiamy przecinek. Chciałem iść na spacer, ale zaczął padać deszcz.
|
|
|
Czy przed „a” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„A” często zestawia albo przeciwstawia dwie informacje, dlatego zwykle pojawia się przed nim przecinek. Ja lubię kawę, a on herbatę.
|
|
|
Czy przed „i” zawsze stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Nie. Przed „i” zazwyczaj nie stawiamy przecinka. „I” najczęściej łączy elementy równorzędne, więc przecinek zwykle nie jest potrzebny.
|
|
|
Czy przed „i” może pojawić się przecinek? commencer à apprendre
|
|
Tak, chociaż przed „i” zwykle nie stawiamy przecinka Dzieje się tak wtedy, gdy przecinek wynika z budowy całego zdania, a nie z samego „i”. Powiedział, że przyjdzie, i rzeczywiście przyszedł.
|
|
|
Czy przed „oraz” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Oraz” działa podobnie do „i”, więc najczęściej przecinka nie dajemy. Kupiłem jabłka oraz gruszki.
|
|
|
Czy przed „ponieważ” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Ponieważ” wprowadza przyczynę, więc zwykle oddzielamy je przecinkiem. Nie przyszedłem, ponieważ źle się czułem.
|
|
|
Czy przed „jeśli” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Jeśli” wprowadza warunek, a zdania warunkowe oddzielamy przecinkiem. Pójdziemy na spacer, jeśli przestanie padać.
|
|
|
Czy przed „gdy”, „kiedy” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Te słowa zwykle wprowadzają zdanie określające czas, więc przed nimi stawiamy przecinek. Zadzwonię do ciebie, gdy wrócę do domu.
|
|
|
Czy przed „żeby” / „aby” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Te spójniki wprowadzają cel czynności, a takie zdanie oddziela się przecinkiem. Uczę się, żeby zdać egzamin.
|
|
|
Czy przed „więc” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Więc” pokazuje skutek lub wniosek, dlatego zwykle stawiamy przed nim przecinek. Było już późno, więc poszedłem spać.
|
|
|
Czy przed „czyli” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Czyli” dopowiada albo wyjaśnia poprzednią informację, więc oddzielamy je przecinkiem. Jutro mamy wolne, czyli nie idziemy do pracy.
|
|
|
Czy wołacz oddzielamy przecinkiem? commencer à apprendre
|
|
Gdy zwracamy się bezpośrednio do kogoś, tę formę oddzielamy przecinkiem.
|
|
|
Czy wtrącenie oddzielamy przecinkami? commencer à apprendre
|
|
Wtrącenie to fragment, który można usunąć, a sens główny zostaje. Taki fragment wydzielamy przecinkami. Mój brat, szczerze mówiąc, nie lubi kawy.
|
|
|
Czy wyliczenie oddzielamy przecinkami? commencer à apprendre
|
|
Tak, jeśli wymieniamy kilka elementów. W wyliczeniach przecinki rozdzielają kolejne elementy, ale przed ostatnim „i” zwykle przecinka nie ma. Kupiłem chleb, masło, ser i mleko.
|
|
|
Czy między dwoma przymiotnikami zawsze dajemy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Przecinek dajemy wtedy, gdy określenia są równorzędne. Gdy jedno określenie bardziej zawęża drugie, przecinka może nie być. Tak: To był długi, męczący dzień. Nie: kurtka zimowa skórzana
|
|
|
Czy zdania współrzędne zawsze oddzielamy przecinkiem? commencer à apprendre
|
|
To zależy głównie od spójnika. Przed „ale”, „bo”, „więc” zwykle jest przecinek, a przed „i” zwykle nie. Tak: Usiadł, ale nie zaczął czytać. Nie: Usiadł i zaczął czytać.
|
|
|
Czy przed „lecz” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Lecz” działa podobnie do „ale” — wprowadza przeciwstawienie. Chciałem pomóc, lecz nie zdążyłem.
|
|
|
Czy przed „jednak” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Jednak” często wprowadza kontrast albo zmianę kierunku myśli. Było trudno, jednak daliśmy radę.
|
|
|
Czy przed „natomiast” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Natomiast” zestawia dwie informacje ze sobą. Ja wolę kawę, natomiast ona herbatę.
|
|
|
Czy przed „toteż” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Toteż” oznacza mniej więcej „więc”, „dlatego”. Było już późno, toteż wróciliśmy do domu.
|
|
|
Czy przed „zatem” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Zatem” zwykle wprowadza wniosek. Wszyscy się zgodzili, zatem zaczynamy.
|
|
|
Czy przed „czy” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Jeśli „czy” wprowadza pytanie zależne albo rozdziela człony zdania, przecinek może się pojawić. Tak: Nie wiem, czy on przyjdzie. Nie: Kawa czy herbata?
|
|
|
Czy przed „ani” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Ani” często działa podobnie do „i” w zdaniach przeczących. Przecinek może się jednak pojawić w bardziej złożonych konstrukcjach. Nie kupił chleba ani masła.
|
|
|
Czy przed „lub” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Lub” najczęściej łączy alternatywy i nie wymaga przecinka. Możesz wybrać kawę lub herbatę.
|
|
|
Czy przed „albo” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Albo” zwykle łączy dwa możliwe wybory. Idziemy do kina albo zostajemy w domu.
|
|
|
Czy przed „niż” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Niż” często pojawia się w porównaniach i zwykle poprzedza go przecinek. To było trudniejsze, niż myślałem.
|
|
|
Czy przed „jak” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Gdy „jak” wprowadza zdanie podrzędne albo porównanie rozwinięte, przecinek często się pojawia. Tak: Zrobił to tak, jak obiecał. Nie: Był biały jak śnieg.
|
|
|
Czy przed „jakby” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Jakby” często wprowadza porównanie lub przypuszczenie. Spojrzał na mnie, jakby mnie nie poznawał.
|
|
|
Czy przed „mimo że” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
To wyrażenie wprowadza zdanie przyzwalające. Poszedł na spacer, mimo że padało.
|
|
|
Czy przed „chociaż” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Chociaż” pokazuje kontrast: coś się dzieje mimo przeszkody. Przyszedł, chociaż był zmęczony.
|
|
|
Czy przed „choć” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Choć” działa podobnie do „chociaż”. Uśmiechał się, choć było mu trudno.
|
|
|
Czy przed „zanim” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Zanim” wprowadza informację o czasie. Umyj ręce, zanim usiądziesz do stołu.
|
|
|
Czy przed „odkąd” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Mieszkam tu, odkąd skończyłem studia. „Odkąd” wprowadza moment początkowy w czasie.
|
|
|
Czy przed „dopóki” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
„Dopóki” oznacza granicę czasową trwania czegoś. Poczekaj tutaj, dopóki nie wrócę.
|
|
|
Czy przed „abyż” stawiamy przecinek? commencer à apprendre
|
|
Tak, jeśli występuje w zdaniu złożonym To rzadsza, bardziej książkowa forma związana z „aby”. Prosił, abyż go wysłuchano.
|
|
|