Iliada - Homera

Geneza utworu

Temat epopei pochodzi z mitów trojańskich- mają charakter genealogiczny (pochodzenie i dzieje greckich i trojańskich rodów). Bohaterami są Achajowie, greckie plemiona, które stworzyły kulturę zwaną mykeńską.

Mity Trojańskie cz. 1

Ilos, dziadek Priama - założyciel grodu - Ilonu. Priam jako jedyny ocalał z masakry rodziny dokonanej przez Heraklesa. Herakles pozwolił mu odbudować miasto i objąć tron. Priam i żona Hekuba mieli wiele dzieci i rządzili wiele lat. Najmłodszy syn- Parys

Mity Trojańskie cz. 2

Przed jego urodzeniem matce przyśniło się, iż powiła pochodnie. Postanowiono zabić niemowlę. Dziecko ocalało gdyż przygarnęli je pastrze na górze Ida. Parys wyrósł na pięknego młodzieńca, wtedy Zeus wyznaczył mu rolę Arbitra w sporze między Herą, Ateną

Mity Trojańskie cz. 3

i Afrodytą. Spór na weselu rodziców Achillesa. nie zaproszono bogini niezgody Eris. Ta rzuciła jabłko niezgody, Parys miał wybrać, która jest najpiękniejsza. Hera obiecała mu władze, Atena sławę i mądrość, Afrodyta najpiękniejszą kobiete swiata.

Mity Trojańskie cz. 4

Parys wybrał Afrodyte. Ta wskazała mu Helenę - żonę króla Sparty Menelaosa. Ten porwał Helenę. brat Menelaosa, Adamemnon postanowił wyruszyć na Troje. by pomścić zniewagę. Agamemnon na przebłaganie bogów musiał złożyć córkę w ofierze i odnaleźć Achillesa

Mity Trojańskie cz. 5

Agamemnon wysłał posłów z zadaniem oddania Heleny. Priam odmówił, zaczęła sie wojna, trwała 10 lat. Podstęp odyseusza - koń Trojański. Potem rzeź i spalenie miasta.

Wyjaśnienie tytułu

Tytuł pochodzi od drugiej nazwy Troi, czyli Ilion. Określenie to można przetłumaczyć jako "opowieść o Ilionie". Nazwa ta odsyła do Ilosa - założyciela grodu.

O czym jest ta książka?

Iliada jest eposem bohaterskim. Autor nawiązał do genealogicznych mitów trojańskich opowiadających o pochodzeniu rodów Achajów i Trojań. Opisuje losy Priama, Parysa, Tematem samej Iliady jest gniew Achillesa - który został znieważony przez Agamemnona

Czas i miejsce akcji

Około 50 dni z ostatniego 10 roku wojny. wydarzenia opisane przez poetę obejmują jednak tylko kilka dni. // Akcja rozgrywa się pod Murami Troi, u stóp góry Ida, obozie greckim, w samej Troi - pałacu.

Bohaterowie - Achajowie cz. 1

Achilles - największy boahter Troi. Agamemnon - król Myken, naczelny wódz Achajów. Odyseusz - król Itaki, przebiegły. Nestor - starzec, doradca królewski. Menelaos - brat Agamemnona, król Sparty, mąż Heleny. Patroklos- przyjaciel Achillesa, Hektor go kill

Bohaterowie- Achajowie cz.2

Ajas - zwany wielkim, nadludzka siła, drugi po Achillesie. Diomedes - odważny wojownik, on jeden wierzy w zwycięstwo. Helena - królowa Sparty, żona Menelaosa, porwana przez Parysa.

Bohaterowie- Trojanie

Priam - władca Troi, mądry starze. Hektor - najstarszyn syn Priama, ginie w pojedynku z Achillesem. jego śmierć to symbol przyszłej klęski Troi. Parys - syn Priama. Andromacha - żona Hektora. Hekabe - żona Priama. Kasandra - córka Priama

Streszczenie Iliady cz.1

Achilles obrażony na Agamemnona, ze nie oddał córki jego kapłanowi. Ojciec kapłan modlił się do Apollina o Zemstę. Apollo zesłał na Greków zarazę trwającą 10 dni. Agmemnon oddał córkę kapłanowi. Agamemnon chciał w zamian branke Achillesa.

Streszczenie Iliady cz.2

Achilles odchodzi od Achajów. Trojanie triumfiwali. Patroklos starał sie przekonać Achillesa by wrócił, ale ten jedynie zgodził sie by założył jego zbroje do Walki. Hektor stanął do pojedynku sądząc że to Achilles. Zabił Patroklosa.

Streszczenie Iliady cz.3

Achilles poprosił matkę o nową zbroje i ruszył do walki pomścic przyjaciela. Achilles zabil Hektora i przeciągnął go przywiązanego do rydwanu wokół miasta. Priam ruszył po zwłoki syna, błagał o ich oddanie z darami. Achilles obiecał 10 dniowy rozejm.

Problematyka cz. 1

To utwór o męstwie i odwadze w boju. bohaterowie reprezentują etos (wzorzec) greckiego wojownika. Cenią honor, wolność, sławę. Przedstawieni są jak ideały waleczności i poświęcenia dla zagrożonej ojczyzny. Hektor bohater tragiczny.

Problematyka cz. 2

Achilles reprezentuje odwagę, nieposkromioną ambicję, honor rycerski. Bohaterowie znajdują się w sytuacji, która nie została spowodowana ich własnymi działaniami. Bitwa o Troję jest konsekwencją postępowania bogów, ludzie muszą się podporządkować.

Problematyka cz. 3

Ich przeznaczenie nie jest zależne od nich samych, nie mogą go zmienić. Helena, Parys, Hektor, Achilles - wszyscy są zabawkami w rękach bogów. Iliada jest utworem głęboko tragicznym.

Epopeja (Epos)

Obszerny poemat poetycki, pisany wierszem, ukazujący wszechstronnie i szczegółowo życie narodu w przełomowym dla niego momencie historycznym.

Gatunek i budowa utworu cz. 1

Iliada jest epopeją (eposem). Pisana wierszem zwanym heksametrem. Polski heksametr oparty jest na sylabach akcentowanych i nieakcentowanych. Porównanie homeryckie - składa się z dwóch członów, połączonych spójnikami, drugi z członów jest rozbudowanym

Gatunek i budowa utworu cz. 2

opisem lub opowiadaniem. Epitety: Typowe cechy przedmiotów: praktyczne górski, wrzask straszliwy. Epitety stałe: Boski Hektor, wspaniały Achilles. Epitety metaforyczne: Hektor co jeźdźcem był świetnym. Achilles kochanek bogów.

Iliada Motywy cz.1

Wojna - przynosząc cierpienie niewinnych ludzi i zagładę miast i krajów. wojna jako obraz zniszczenia, śmierci, Bohaterstwo wojowników podczas zmagań. // Cierpienie - powodowane przez wojnę, cierpienie Priama tracącego Syna

Iliada Motywy cz.1

Los - jest wyznaczony przez bogów. // Heroizm - bohaterstwo I odwaga Hektora wobec losu skazującego go na śmierć // Apokalipsa - zagłada Troi jako upadek państwa, ale też jako symboliczny obraz końca świata, upadku cywilizacji

Iliada Motywy cz.3

Apokalipsa - symbol upadku państwa spowodowanego przez błędy władców// Ojciec- Priam jako wzór ojcowskiego miłości, dla syna jest gotów na poświęcenie, a nawet niebezpieczeństwo.

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

1. Obraz wojny w literaturze 2. Literackie obraz końca swiata/ upadku państwa 3. Wojna jako przykład tragizmu ludzkich losów 4. Wojna - czas zagłady czy czas bohaterstwa?

Konteksty i nawiązania do Iliady - Kontekst literacki - Odprawa posłów greckich J. Kohanowskiego

Dramat przedstawia sytuację przed wybuchem wojny trojańskiej. Priam, Parys, Antenor, Iketaon - dyskutują czy należy oddać Helenę, zapada decyzja, ze nie, więc należy szykować się do wojny

Konteksty i nawiązania do Iliady - Kontekst literacki - Noc Listopadowa - S. Wyspiańskiego

Wprowadzenie postaci bogów greckich, biorących udział w powstaniu, opowiadają sie po różnych stronach konfliktu i wpływają na zachowania oraz postawy ludzi.

Konteksty i nawiązania do Iliady - Kontekst literacki - O. Troi - Z. Herberta

Zestawienie obrazu spalonej Troi z ruinach Warszawy po powstaniu warszawskim- historia się powtarza a sztuka nie jest w stanie oddać dramatu rzeczywistości.

Konteksty i nawiązania do Iliady - Kontekst literacki - Monolog dla Kasandry - W. Szymborska

Monolog Kasandry patrzące na ruiny spalonej Troi. Narzeka ze nikt jej nie słuchał mimo ze miała rację. To ze miała rację nie daje jej satysfakcji, teraz jest samotna i i tak nie mogła nikogo uratować.

Konteksty i nawiązania do Iliady - Kontekst filozoficzny/ egzystencjalny - XX - wieczny egzystencjalizm

Prąd filozoficzny- los człowieka jest bezsensowny i nie zależy od niego samego. A jednak należy wykazywać heroizm i z odwagą walczyć z przeciwnościami, tylko tak można nadać życiu jakies znaczenie.