fizyka rau kolos

 0    160 fiche    gowienko
Télécharger mP3 Imprimer jouer consultez
 
question język polski réponse język polski
Ruch
commencer à apprendre
Ruch to zmiana położenia ciała względem wybranego układu odniesienia w czasie.
Układ odniesienia
commencer à apprendre
Układ odniesienia to ciało lub zbiór ciał, względem których opisujemy położenie i ruch innych ciał.
Tor ruchu
commencer à apprendre
Tor ruchu to linia, po której porusza się ciało.
Droga
commencer à apprendre
Droga to długość toru przebytego przez ciało.
Przemieszczenie
commencer à apprendre
Przemieszczenie to wektor łączący położenie początkowe i końcowe ciała.
Prędkość
commencer à apprendre
Prędkość określa szybkość zmiany położenia ciała w czasie. Jest wielkością wektorową.
Szybkość
commencer à apprendre
Szybkość to wartość prędkości, czyli wielkość skalarna.
Przyspieszenie
commencer à apprendre
Przyspieszenie określa, jak szybko zmienia się prędkość ciała w czasie.
Ruch jednostajny prostoliniowy
commencer à apprendre
W ruchu jednostajnym prostoliniowym ciało porusza się po linii prostej ze stałą prędkością.
Ruch jednostajnie przyspieszony
commencer à apprendre
W ruchu jednostajnie przyspieszonym przyspieszenie jest stałe, a prędkość zmienia się liniowo w czasie.
Rzut poziomy
commencer à apprendre
Rzut poziomy to złożenie ruchu jednostajnego poziomego i ruchu jednostajnie przyspieszonego pionowego pod wpływem grawitacji.
Rzut ukośny
składa się z ruchu poziomego i pionowego.
commencer à apprendre
Rzut ukośny to ruch ciała wyrzuconego pod kątem do poziomu
Ruch po okręgu
commencer à apprendre
Ruch po okręgu to ruch, którego torem jest okrąg. Występuje w nim przyspieszenie dośrodkowe skierowane do środka okręgu.
Przyspieszenie dośrodkowe
commencer à apprendre
Przyspieszenie dośrodkowe zmienia kierunek prędkości ciała poruszającego się po okręgu i jest skierowane do środka okręgu.
Siła
commencer à apprendre
Siła to wielkość wektorowa opisująca oddziaływanie między ciałami. Może powodować zmianę ruchu lub odkształcenie ciała.
Masa
commencer à apprendre
Masa jest miarą bezwładności ciała, czyli oporu ciała wobec zmiany jego ruchu.
I zasada dynamiki Newtona
commencer à apprendre
Jeżeli na ciało nie działa żadna siła wypadkowa albo siły się równoważą, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.
II zasada dynamiki Newtona
commencer à apprendre
Przyspieszenie ciała jest wprost proporcjonalne do siły wypadkowej i odwrotnie proporcjonalne do masy ciała.
III zasada dynamiki Newtona
commencer à apprendre
Jeżeli jedno ciało działa na drugie siłą, to drugie działa na pierwsze siłą o tej samej wartości i kierunku, ale przeciwnym zwrocie.
Bezwładność
commencer à apprendre
Bezwładność to cecha ciała polegająca na zachowywaniu stanu spoczynku lub ruchu jednostajnego prostoliniowego.
Siła ciężkości
commencer à apprendre
Siła ciężkości to siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało.
Ciężar ciała
commencer à apprendre
Ciężar to siła grawitacji działająca na ciało.
Siła tarcia
commencer à apprendre
Siła tarcia działa przeciwnie do ruchu lub próby ruchu ciała względem powierzchni.
Siła sprężystości
commencer à apprendre
Siła sprężystości pojawia się przy odkształceniu sprężystym i dąży do przywrócenia ciała do poprzedniego kształtu.
Pęd
commencer à apprendre
Pęd to iloczyn masy i prędkości ciała. Jest wielkością wektorową.
Zasada zachowania pędu
commencer à apprendre
Jeżeli na układ nie działa siła zewnętrzna, całkowity pęd układu pozostaje stały.
Bryła sztywna
commencer à apprendre
Bryła sztywna to ciało, którego punkty zachowują stałe odległości między sobą.
Ruch obrotowy
commencer à apprendre
Ruch obrotowy to ruch, w którym wszystkie punkty ciała poruszają się po okręgach wokół jednej osi.
Prędkość kątowa
commencer à apprendre
Prędkość kątowa określa, jak szybko zmienia się kąt obrotu ciała.
Przyspieszenie kątowe
commencer à apprendre
Przyspieszenie kątowe określa, jak szybko zmienia się prędkość kątowa.
Moment siły
commencer à apprendre
Moment siły opisuje zdolność siły do wywołania obrotu ciała względem osi.
Moment bezwładności
commencer à apprendre
Moment bezwładności jest miarą bezwładności ciała w ruchu obrotowym. Zależy od masy i rozmieszczenia masy względem osi obrotu.
Moment pędu
commencer à apprendre
Moment pędu opisuje ruch obrotowy ciała i zależy od momentu bezwładności oraz prędkości kątowej.
Zasada zachowania momentu pędu
commencer à apprendre
Jeżeli na układ nie działa zewnętrzny moment siły, całkowity moment pędu układu pozostaje stały.
II zasada dynamiki dla ruchu obrotowego
commencer à apprendre
Moment siły jest równy iloczynowi momentu bezwładności i przyspieszenia kątowego.
Równowaga bryły sztywnej
commencer à apprendre
Bryła jest w równowadze, gdy suma sił i suma momentów sił działających na nią są równe zero.
Praca
commencer à apprendre
Praca to przekaz energii przez siłę działającą na ciało podczas przemieszczenia.
Energia
commencer à apprendre
Energia to zdolność ciała lub układu do wykonania pracy.
Energia kinetyczna
commencer à apprendre
Energia kinetyczna to energia związana z ruchem ciała.
Energia potencjalna
commencer à apprendre
Energia potencjalna to energia związana z położeniem ciała w polu sił, np. w polu grawitacyjnym.
Energia mechaniczna
commencer à apprendre
Energia mechaniczna to suma energii kinetycznej i potencjalnej.
Zasada zachowania energii mechanicznej
commencer à apprendre
Jeżeli działają tylko siły zachowawcze, całkowita energia mechaniczna układu pozostaje stała.
Moc
commencer à apprendre
Moc określa szybkość wykonywania pracy lub przekazywania energii.
Siła zachowawcza
commencer à apprendre
Siła zachowawcza to siła, której praca nie zależy od toru ruchu, tylko od położenia początkowego i końcowego.
Siła niezachowawcza
commencer à apprendre
Siła niezachowawcza to siła, której praca zależy od toru ruchu, np. tarcie.
Układ inercjalny
commencer à apprendre
Układ inercjalny to układ odniesienia, w którym spełniona jest I zasada dynamiki Newtona.
Układ nieinercjalny
commencer à apprendre
Układ nieinercjalny to układ poruszający się z przyspieszeniem względem układu inercjalnego.
Siła bezwładności
commencer à apprendre
Siła bezwładności pojawia się w układach nieinercjalnych i jest skutkiem przyspieszenia układu odniesienia.
Ruch drgający
commencer à apprendre
Ruch drgający to ruch okresowy wokół położenia równowagi.
Amplituda
commencer à apprendre
Amplituda to maksymalne wychylenie z położenia równowagi.
Okres
commencer à apprendre
Okres to czas jednego pełnego drgania.
Częstotliwość
commencer à apprendre
Częstotliwość to liczba drgań wykonanych w jednostce czasu.
Drgania harmoniczne
commencer à apprendre
Drgania harmoniczne to drgania, w których wychylenie zmienia się sinusoidalnie w czasie.
Siła zwracająca
commencer à apprendre
Siła zwracająca jest skierowana do położenia równowagi i powoduje ruch drgający.
Wahadło matematyczne
commencer à apprendre
Wahadło matematyczne to punkt materialny zawieszony na nieważkiej i nierozciągliwej nici, poruszający się pod wpływem grawitacji.
Drgania tłumione
commencer à apprendre
Drgania tłumione to drgania, których amplituda maleje w czasie z powodu strat energii.
Drgania wymuszone
commencer à apprendre
Drgania wymuszone to drgania wywołane przez okresową siłę zewnętrzną.
Rezonans
commencer à apprendre
Rezonans zachodzi wtedy, gdy częstotliwość wymuszająca jest równa lub bliska częstotliwości własnej układu, przez co amplituda drgań rośnie.
Fala
commencer à apprendre
Fala to rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie, które przenosi energię, ale nie przenosi materii jako całości.
Fala mechaniczna
commencer à apprendre
Fala mechaniczna wymaga ośrodka materialnego do rozchodzenia się.
Fala poprzeczna
commencer à apprendre
W fali poprzecznej drgania są prostopadłe do kierunku rozchodzenia się fali.
Fala podłużna
commencer à apprendre
W fali podłużnej drgania są równoległe do kierunku rozchodzenia się fali.
Długość fali
commencer à apprendre
Długość fali to odległość między dwoma najbliższymi punktami fali drgającymi zgodnie w tej samej fazie.
Częstotliwość fali
commencer à apprendre
Częstotliwość fali to liczba pełnych drgań w jednostce czasu.
Prędkość fali
commencer à apprendre
Prędkość fali to szybkość rozchodzenia się zaburzenia w ośrodku.
Interferencja
commencer à apprendre
Interferencja to nakładanie się fal, które może prowadzić do wzmocnienia lub wygaszenia.
Dyfrakcja
commencer à apprendre
Dyfrakcja to ugięcie fali na przeszkodzie lub szczelinie.
Fala stojąca
commencer à apprendre
Fala stojąca powstaje przez nałożenie dwóch fal o tej samej częstotliwości i amplitudzie, biegnących w przeciwnych kierunkach.
Węzeł fali stojącej
commencer à apprendre
Węzeł to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest równa zero.
Strzałka fali stojącej
commencer à apprendre
Strzałka to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest maksymalna.
Dźwięk
commencer à apprendre
Dźwięk to fala mechaniczna podłużna rozchodząca się w ośrodku sprężystym.
Efekt Dopplera
commencer à apprendre
Efekt Dopplera polega na zmianie częstotliwości odbieranej fali, gdy źródło i obserwator poruszają się względem siebie.
Założenia teorii kinetyczno-molekularnej
commencer à apprendre
Materia składa się z cząsteczek, które są w ciągłym chaotycznym ruchu i oddziałują ze sobą.
Temperatura w ujęciu kinetycznym
commencer à apprendre
Temperatura jest miarą średniej energii kinetycznej chaotycznego ruchu cząsteczek.
Gaz doskonały
commencer à apprendre
Gaz doskonały to model gazu, w którym cząsteczki traktuje się jako punkty materialne, a ich zderzenia są sprężyste.
Ciśnienie gazu
commencer à apprendre
Ciśnienie gazu wynika ze zderzeń cząsteczek gazu ze ściankami naczynia.
Równanie Clapeyrona
commencer à apprendre
Równanie Clapeyrona opisuje związek między ciśnieniem, objętością, temperaturą i liczbą moli gazu doskonałego.
Mol
commencer à apprendre
Mol to ilość substancji zawierająca liczbę Avogadra cząstek.
Liczba Avogadra
commencer à apprendre
Liczba Avogadra określa liczbę cząstek w jednym molu substancji.
Układ termodynamiczny
commencer à apprendre
Układ termodynamiczny to część materii wyodrębniona do opisu zjawisk cieplnych.
Stan termodynamiczny
commencer à apprendre
Stan termodynamiczny opisuje się wielkościami takimi jak temperatura, ciśnienie i objętość.
Temperatura
commencer à apprendre
Temperatura określa stan cieplny ciała i jest związana ze średnią energią kinetyczną cząsteczek.
Ciepło
commencer à apprendre
Ciepło to energia przekazywana między ciałami z powodu różnicy temperatur.
Energia wewnętrzna
commencer à apprendre
Energia wewnętrzna to suma energii kinetycznych i potencjalnych cząsteczek układu.
I zasada termodynamiki
commencer à apprendre
Zmiana energii wewnętrznej układu jest równa ciepłu dostarczonemu do układu plus praca wykonana nad układem.
II zasada termodynamiki
commencer à apprendre
Ciepło samorzutnie przepływa od ciała cieplejszego do chłodniejszego, a nie odwrotnie.
Entropia
commencer à apprendre
Entropia jest miarą nieuporządkowania układu lub liczby możliwych mikroskopowych stanów układu.
Proces izotermiczny
commencer à apprendre
Proces izotermiczny zachodzi przy stałej temperaturze.
Proces izobaryczny
commencer à apprendre
Proces izobaryczny zachodzi przy stałym ciśnieniu.
Proces izochoryczny
commencer à apprendre
Proces izochoryczny zachodzi przy stałej objętości.
Proces adiabatyczny
commencer à apprendre
Proces adiabatyczny zachodzi bez wymiany ciepła z otoczeniem.
Silnik cieplny
commencer à apprendre
Silnik cieplny zamienia część pobranego ciepła na pracę mechaniczną.
Sprawność silnika
commencer à apprendre
Sprawność określa, jaka część pobranego ciepła została zamieniona na pracę użyteczną.
Ładunek elektryczny
commencer à apprendre
Ładunek elektryczny to właściwość ciał odpowiedzialna za oddziaływania elektryczne.
Zasada zachowania ładunku
commencer à apprendre
Całkowity ładunek elektryczny układu izolowanego pozostaje stały.
Prawo Coulomba
commencer à apprendre
Siła elektrostatyczna między dwoma ładunkami punktowymi jest proporcjonalna do iloczynu ładunków i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi.
Pole elektryczne
commencer à apprendre
Pole elektryczne to przestrzeń, w której na ładunek działa siła elektryczna.
Natężenie pola elektrycznego
commencer à apprendre
Natężenie pola elektrycznego to siła działająca na jednostkowy ładunek dodatni umieszczony w tym polu.
Potencjał elektryczny
commencer à apprendre
Potencjał elektryczny określa energię potencjalną jednostkowego ładunku w danym punkcie pola.
Napięcie elektryczne
commencer à apprendre
Napięcie to różnica potencjałów między dwoma punktami.
Prąd elektryczny
commencer à apprendre
Prąd elektryczny to uporządkowany ruch ładunków elektrycznych.
Natężenie prądu
commencer à apprendre
Natężenie prądu to ilość ładunku przepływająca przez przekrój przewodnika w jednostce czasu.
Opór elektryczny
commencer à apprendre
Opór elektryczny opisuje, jak bardzo przewodnik utrudnia przepływ prądu.
Prawo Ohma
commencer à apprendre
Natężenie prądu płynącego przez przewodnik jest proporcjonalne do napięcia i odwrotnie proporcjonalne do oporu.
Moc prądu elektrycznego
commencer à apprendre
Moc prądu określa szybkość przemiany energii elektrycznej w inne formy energii.
Kondensator
commencer à apprendre
Kondensator to układ przewodników służący do gromadzenia ładunku i energii pola elektrycznego.
Pojemność elektryczna
commencer à apprendre
Pojemność określa zdolność przewodnika lub kondensatora do gromadzenia ładunku.
Pole magnetyczne
commencer à apprendre
Pole magnetyczne to przestrzeń, w której działają siły magnetyczne na poruszające się ładunki lub magnesy.
Indukcja magnetyczna
commencer à apprendre
Indukcja magnetyczna opisuje siłę i kierunek pola magnetycznego.
Siła Lorentza
commencer à apprendre
Siła Lorentza działa na ładunek poruszający się w polu magnetycznym.
Siła elektrodynamiczna
commencer à apprendre
Siła elektrodynamiczna działa na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym.
Strumień magnetyczny
commencer à apprendre
Strumień magnetyczny opisuje ilość pola magnetycznego przenikającego przez daną powierzchnię.
Indukcja elektromagnetyczna
commencer à apprendre
Indukcja elektromagnetyczna polega na powstawaniu siły elektromotorycznej w obwodzie na skutek zmiany strumienia magnetycznego.
Prawo Faradaya
commencer à apprendre
Indukowana siła elektromotoryczna jest związana z szybkością zmiany strumienia magnetycznego.
Reguła Lenza
commencer à apprendre
Prąd indukowany ma taki kierunek, że przeciwdziała przyczynie, która go wywołała.
Równania Maxwella
commencer à apprendre
Równania Maxwella opisują związek między polami elektrycznymi i magnetycznymi oraz ładunkami i prądami.
Fala elektromagnetyczna
commencer à apprendre
Fala elektromagnetyczna to rozchodzące się zmienne pole elektryczne i magnetyczne.
Widmo elektromagnetyczne
commencer à apprendre
Widmo elektromagnetyczne to zakres wszystkich fal elektromagnetycznych, od fal radiowych po promieniowanie gamma.
Światło
commencer à apprendre
Światło jest falą elektromagnetyczną widzialną dla człowieka.
Prędkość światła
commencer à apprendre
Prędkość światła w próżni jest stała i wynosi około 300 000 km/s.
Szczególna teoria względności
commencer à apprendre
Szczególna teoria względności opisuje zjawiska w układach poruszających się ruchem jednostajnym względem siebie z prędkościami bliskimi prędkości światła.
Postulat stałości prędkości światła
commencer à apprendre
Prędkość światła w próżni jest taka sama dla wszystkich obserwatorów inercjalnych.
Postulat względności
commencer à apprendre
Prawa fizyki mają taką samą postać we wszystkich układach inercjalnych.
Dylatacja czasu
commencer à apprendre
Dylatacja czasu oznacza, że czas płynie wolniej w układzie poruszającym się względem obserwatora.
Skrócenie długości
commencer à apprendre
Skrócenie długości oznacza, że ciało poruszające się względem obserwatora ma mniejszą długość w kierunku ruchu.
Równoważność masy i energii
commencer à apprendre
Masa i energia są równoważne, co wyraża zależność E = mc².
Optyka
commencer à apprendre
Optyka to dział fizyki zajmujący się światłem i jego oddziaływaniem z materią.
Promień świetlny
commencer à apprendre
Promień świetlny to umowna linia pokazująca kierunek rozchodzenia się światła.
Prawo odbicia
commencer à apprendre
Kąt odbicia jest równy kątowi padania, a promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie.
Załamanie światła
commencer à apprendre
Załamanie to zmiana kierunku rozchodzenia się światła przy przejściu między ośrodkami.
Prawo załamania
commencer à apprendre
Prawo załamania opisuje związek między kątami padania i załamania oraz współczynnikami załamania ośrodków.
Współczynnik załamania
commencer à apprendre
Współczynnik załamania określa, ile razy światło zwalnia w danym ośrodku względem próżni.
Całkowite wewnętrzne odbicie
commencer à apprendre
Zachodzi, gdy światło przechodzi z ośrodka optycznie gęstszego do rzadszego i kąt padania jest większy od granicznego.
Soczewka
commencer à apprendre
Soczewka to przezroczysty element optyczny, który skupia lub rozprasza światło.
Soczewka skupiająca
commencer à apprendre
Soczewka skupiająca powoduje zbieganie się promieni równoległych w ognisku.
Soczewka rozpraszająca
commencer à apprendre
Soczewka rozpraszająca powoduje rozbieganie się promieni świetlnych.
Ognisko
commencer à apprendre
Ognisko to punkt, w którym przecinają się promienie po przejściu przez soczewkę skupiającą lub ich przedłużenia dla soczewki rozpraszającej.
Dyspersja
commencer à apprendre
Dyspersja to zależność współczynnika załamania od długości fali, powodująca rozszczepienie światła.
Interferencja światła
commencer à apprendre
Interferencja światła to nakładanie się fal świetlnych prowadzące do jasnych i ciemnych prążków.
Dyfrakcja światła
commencer à apprendre
Dyfrakcja światła to ugięcie światła na przeszkodzie lub szczelinie.
Polaryzacja
commencer à apprendre
Polaryzacja polega na uporządkowaniu kierunku drgań fali świetlnej.
Foton
commencer à apprendre
Foton to kwant promieniowania elektromagnetycznego, czyli najmniejsza porcja energii światła.
Energia fotonu
commencer à apprendre
Energia fotonu zależy od częstotliwości promieniowania.
Efekt fotoelektryczny
commencer à apprendre
Efekt fotoelektryczny polega na wybijaniu elektronów z powierzchni metalu przez padające światło o odpowiednio dużej częstotliwości.
Praca wyjścia
commencer à apprendre
Praca wyjścia to minimalna energia potrzebna do wybicia elektronu z metalu.
Dualizm korpuskularno-falowy
commencer à apprendre
Cząstki materii i światło mogą wykazywać zarówno właściwości falowe, jak i cząstkowe.
Fale de Broglie’a
commencer à apprendre
Każdej poruszającej się cząstce można przypisać falę materii.
Model atomu Bohra
commencer à apprendre
Elektrony w atomie mogą znajdować się tylko na określonych orbitach energetycznych, a przy przejściach między nimi emitują lub pochłaniają energię.
Kwantyzacja energii
commencer à apprendre
Kwantyzacja energii oznacza, że energia może przyjmować tylko określone, dyskretne wartości.
Jądro atomowe
commencer à apprendre
Jądro atomowe składa się z protonów i neutronów i skupia prawie całą masę atomu.
Izotopy
commencer à apprendre
Izotopy to atomy tego samego pierwiastka mające tę samą liczbę protonów, ale różną liczbę neutronów.
Promieniotwórczość
commencer à apprendre
Promieniotwórczość to samorzutna przemiana niestabilnych jąder atomowych połączona z emisją promieniowania.
Promieniowanie alfa
commencer à apprendre
Promieniowanie alfa to strumień jąder helu.
Promieniowanie beta
commencer à apprendre
Promieniowanie beta to strumień elektronów lub pozytonów.
Promieniowanie gamma
commencer à apprendre
Promieniowanie gamma to wysokoenergetyczne promieniowanie elektromagnetyczne.
Czas połowicznego rozpadu
commencer à apprendre
Czas połowicznego rozpadu to czas, po którym rozpada się połowa jąder promieniotwórczych w próbce.
Reakcja jądrowa
commencer à apprendre
Reakcja jądrowa to przemiana jądra atomowego pod wpływem zderzenia z inną cząstką lub jądrem.
Rozszczepienie jądra
commencer à apprendre
Rozszczepienie to podział ciężkiego jądra na lżejsze fragmenty z wydzieleniem energii.
Synteza jądrowa
commencer à apprendre
Synteza jądrowa to łączenie lekkich jąder w cięższe z wydzieleniem energii.
Podaj zasady dynamiki Newtona.
commencer à apprendre
I: ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny prostoliniowy, gdy siła wypadkowa wynosi zero. II: przyspieszenie zależy od siły wypadkowej i masy. III: każdej akcji odpowiada reakcja równa co do wartości i przeciwna co do zwrotu.

Vous devez vous connecter pour poster un commentaire.