question  |
réponse |
Jakie 4 podstawowe siły działają na samolot? commencer à apprendre
|
|
Lift, weight, thrust i drag.
|
|
|
Kiedy samolot jest w równowadze aerodynamicznej? commencer à apprendre
|
|
Gdy siły i momenty się równoważą, więc samolot nie przyspiesza ani nie zmienia ruchu.
|
|
|
W jakim kierunku działa lift? commencer à apprendre
|
|
Prostopadle do relative airflow.
|
|
|
W jakim kierunku działa drag? commencer à apprendre
|
|
Równolegle i przeciwnie do relative airflow.
|
|
|
Jaki jest podstawowy wzór na lift? commencer à apprendre
|
|
|
|
|
Czym jest dynamic pressure? commencer à apprendre
|
|
q = ½ρV². Zależy od gęstości powietrza i kwadratu prędkości.
|
|
|
Co stanie się z dynamic pressure, jeśli prędkość wzrośnie 2 razy? commencer à apprendre
|
|
Wzrośnie 4 razy, bo q zależy od V².
|
|
|
Czym jest angle of attack (AoA)? commencer à apprendre
|
|
Kąt między chord line skrzydła a relative airflow.
|
|
|
Co dzieje się z CL, gdy zwiększamy AoA przed stall? commencer à apprendre
|
|
CL rośnie prawie liniowo aż do okolicy critical AoA.
|
|
|
Co bezpośrednio powoduje stall? commencer à apprendre
|
|
Przekroczenie critical AoA i związane z tym oderwanie przepływu.
|
|
|
Czy samolot może przeciągnąć przy dowolnej prędkości i attitude? commencer à apprendre
|
|
Tak. Stall zależy od AoA, a nie od konkretnej prędkości czy pitch attitude.
|
|
|
Czy większa masa zmienia critical AoA? commencer à apprendre
|
|
Nie. Zmienia prędkość, przy której osiągniemy critical AoA.
|
|
|
Jak masa wpływa na stall speed? commencer à apprendre
|
|
Większa masa = większa stall speed. Vs zmienia się proporcjonalnie do √zmiany masy.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Stosunek lift do weight: n = L/W. W locie prostym poziomym wynosi około 1 g.
|
|
|
Jak bank angle wpływa na load factor w zakręcie poziomym? commencer à apprendre
|
|
n = 1 / cos(bank). Im większy bank, tym większy load factor.
|
|
|
Jaki jest load factor w zakręcie poziomym przy 60° bank? commencer à apprendre
|
|
|
|
|
Jak 2 g wpływa na stall speed? commencer à apprendre
|
|
Vs rośnie ×√2, czyli około 41%.
|
|
|
Kiedy induced drag jest największy? commencer à apprendre
|
|
Przy dużym CL — zwykle przy małej prędkości i dużym AoA.
|
|
|
Co dzieje się z induced drag, gdy zwiększamy prędkość w locie poziomym? commencer à apprendre
|
|
Szybko maleje, bo do utrzymania lift potrzebujemy mniejszego CL i AoA.
|
|
|
Co dzieje się z parasite drag wraz ze wzrostem prędkości? commencer à apprendre
|
|
Rośnie mniej więcej z kwadratem prędkości.
|
|
|
Kiedy total drag jest najmniejszy? commencer à apprendre
|
|
W przybliżeniu wtedy, gdy induced drag = parasite drag.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Najlepszą sprawność aerodynamiczną: najwięcej lift przy najmniejszym drag.
|
|
|
Jak większy aspect ratio wpływa na induced drag? commencer à apprendre
|
|
Zmniejsza induced drag dla tej samej wymaganej siły nośnej.
|
|
|
Dlaczego powstają wingtip vortices? commencer à apprendre
|
|
Różnica ciśnienia powoduje przepływ powietrza spod skrzydła nad skrzydło wokół końcówki.
|
|
|
Co aerodynamicznie daje ground effect? commencer à apprendre
|
|
Zmniejsza downwash i induced drag blisko ziemi.
|
|
|
Co daje wysunięcie trailing-edge flaps? commencer à apprendre
|
|
Zwiększa CLmax i drag oraz pozwala lecieć wolniej przed stall.
|
|
|
Jak slats opóźniają stall? commencer à apprendre
|
|
Poprawiają przepływ na górnej powierzchni skrzydła i opóźniają jego oderwanie.
|
|
|
Jak slats wpływają na critical AoA i CLmax? commencer à apprendre
|
|
Zwiększają critical AoA oraz CLmax.
|
|
|
Czy w ustalonym climb lift jest równy weight? commencer à apprendre
|
|
Nie. Lift jest trochę mniejszy od weight, bo część ciężaru równoważy składowa thrust.
|
|
|
Co musi się zmienić przy większej masie i tej samej prędkości? commencer à apprendre
|
|
Potrzebny jest większy CL, czyli zwykle większy AoA.
|
|
|
Jaka jest najważniejsza czynność przy stall recovery? commencer à apprendre
|
|
Zmniejszyć AoA. To usuwa przyczynę stall.
|
|
|
Dlaczego samo zwiększenie thrust nie wystarczy do recovery ze stall? commencer à apprendre
|
|
Bo stall powoduje zbyt duży AoA. Najpierw trzeba go zmniejszyć; thrust tylko pomaga później odzyskać energię.
|
|
|
Jak większy bank wpływa na zakręt przy tej samej prędkości? commencer à apprendre
|
|
Zwiększa load factor i turn rate, a zmniejsza turn radius. Jednocześnie rośnie stall speed.
|
|
|
Dlaczego skidding turn może doprowadzić do spin? commencer à apprendre
|
|
Przy stall jedno skrzydło może przeciągnąć mocniej, powodując gwałtowny yaw i autorotację.
|
|
|
Co robią spoilers po wysunięciu? commencer à apprendre
|
|
Zmniejszają lift i zwiększają drag.
|
|
|
Czym różni się static stability od dynamic stability? commencer à apprendre
|
|
Static mówi, czy samolot początkowo wraca po zaburzeniu. Dynamic mówi, jak ten ruch rozwija się w czasie.
|
|
|
Jak forward CG wpływa na stateczność i osiągi? commencer à apprendre
|
|
Zwiększa longitudinal stability, ale wymaga większej siły ogona i zwiększa trim drag.
|
|
|
Jak aft CG wpływa na samolot? commencer à apprendre
|
|
Zmniejsza stateczność i ułatwia zmianę pitch, ale pogarsza recovery ze stall i zmniejsza margines bezpieczeństwa.
|
|
|
Dlaczego aft CG utrudnia stall recovery? commencer à apprendre
|
|
Jest mniejsza naturalna tendencja nose-down i mniejszy margines sterowania potrzebny do zmniejszenia AoA.
|
|
|
Co daje dihedral skrzydeł? commencer à apprendre
|
|
Zwiększa lateral stability: po sideslip dolne skrzydło wytwarza więcej lift i pomaga wyrównać samolot.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Połączona oscylacja yaw i roll, typowa zwłaszcza dla swept-wing aircraft.
|
|
|
Do czego służy yaw damper? commencer à apprendre
|
|
Automatycznie tłumi oscylacje yaw, szczególnie Dutch roll.
|
|
|
Dlaczego swept wing opóźnia efekty compressibility? commencer à apprendre
|
|
Przepływ „widzi” głównie składową prędkości prostopadłą do leading edge, która jest mniejsza niż całkowita prędkość.
|
|
|
Czym jest critical Mach number (Mcrit)? commencer à apprendre
|
|
Najniższy Mach samolotu, przy którym lokalnie na jego powierzchni przepływ osiąga Mach 1.
|
|
|
Czy lokalny przepływ może być supersonic, gdy cały samolot leci poniżej Mach 1? commencer à apprendre
|
|
Tak. Powietrze przyspiesza nad profilem, więc lokalnie może osiągnąć M>1 wcześniej.
|
|
|
Co powodują shock waves na skrzydle? commencer à apprendre
|
|
Gwałtowny wzrost ciśnienia, dodatkowy drag i możliwość oderwania przepływu za shock wave.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Dodatkowy drag związany z compressibility i powstawaniem shock waves przy dużych Mach.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Tendencja do pitch-down przy dużym Mach, związana ze zmianą rozkładu ciśnienia i przesunięciem aerodynamic centre aft.
|
|
|
Czym jest high-speed buffet? commencer à apprendre
|
|
Drgania spowodowane shock-induced flow separation przy dużym Mach.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Mały zakres prędkości na dużej wysokości między low-speed buffet/stall a high-speed Mach buffet.
|
|
|
Co zmniejsza buffet margin na dużej wysokości? commencer à apprendre
|
|
Większa masa i większy load factor — zwiększają wymagany CL i zbliżają samolot do low-speed buffet.
|
|
|
Od czego zależy climb gradient, a od czego rate of climb? commencer à apprendre
|
|
Climb gradient głównie od excess thrust; rate of climb głównie od excess power.
|
|
|
Czy większa masa zmienia najlepszy glide angle? commencer à apprendre
|
|
Nie znacząco. Samolot leci po podobnym kącie, ale cięższy musi lecieć szybciej i szybciej opada.
|
|
|
Czym jest region of reversed command? commencer à apprendre
|
|
Przy bardzo małej prędkości wolniejszy lot wymaga większego thrust, bo szybko rośnie induced drag.
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Przy mniejszej masie VA jest niższa. Niższa masa oznacza osiągnięcie limit load przy mniejszej prędkości.
|
|
|
Czym różnią się pitch attitude i AoA? commencer à apprendre
|
|
Pitch to kąt względem horyzontu, AoA względem relative airflow. Dlatego duży pitch nie musi oznaczać dużego AoA i odwrotnie.
|
|
|
Czym różni się spin od spiral dive? commencer à apprendre
|
|
Spin występuje przy stall i autorotacji. W spiral dive skrzydła zasadniczo nie są przeciągnięte, IAS szybko rośnie i możliwe jest przekroczenie limitów.
|
|
|
Czym są adverse yaw, slip i skid? commencer à apprendre
|
|
Adverse yaw to yaw przeciwny do inicjowanego roll. W slip kulka jest po wewnętrznej stronie zakrętu, w skid po zewnętrznej.
|
|
|
Dlaczego trim nie zastępuje sterowania? commencer à apprendre
|
|
Trim tylko odciąża siły na controls. Po dużej zmianie thrust lub configuration najpierw kontrolujemy attitude/flight path, a dopiero potem ponownie trymujemy.
|
|
|
