|
question |
réponse |
|
neminem captivabimus nisi iure victum commencer à apprendre
|
|
nikogo nie uwięzimy, o ile nie zostanie pokonany prawem
|
|
|
|
pro publico bono commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ius soli commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ius sanguinis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
persona non grata commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
crimen commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, privatum ius est quod ad singulorum utilitatem commencer à apprendre
|
|
publicznym prawem jest to, które ma na względzie dobro państwa rzymskiego; prywatnym które ma na względzie dobro jednostek
|
|
|
|
ubi societas, ubi civitas ubi ius commencer à apprendre
|
|
gdzie społeczeństwo, tam państwo, tam prawo
|
|
|
|
debet quis iuri subiacere, ubi deliquit commencer à apprendre
|
|
podlega się prawu miejsca dokonania przestępstwa
|
|
|
|
affectus punitur, etsi ono sequatur effectus commencer à apprendre
|
|
zamiar jest karalny nawet wtedy gdy nie nastąpił skutek
|
|
|
|
ex singulis causes singulae poenae irrogantur commencer à apprendre
|
|
w poszczególnych przypadkach nakłada się poszczególne kary
|
|
|
|
fere in omnibus poenalibus iudiciis et aetati et imprudentiae succurit commencer à apprendre
|
|
prawie we wszystkich procesach karnych uwzględnia się zarówno wiek, jak i brak doświadczenia
|
|
|
|
nullus describatur reus, priusquam convincatur commencer à apprendre
|
|
nikogo nie wolno uznawać za winnego przed skazaniem
|
|
|
|
qui accusare volunt, probationes habere debent commencer à apprendre
|
|
ci, którzy chcą oskarżać, powinni mieć dowody
|
|
|
|
in criminalibus probationes debent esse luce clariores commencer à apprendre
|
|
w sprawach karnych dowody muszą być jaśniejsze niż światło
|
|
|
|
iudex est lex loquens commencer à apprendre
|
|
sedzia jest mówiąca ustawa
|
|
|
|
connexorum idem est iudicium commencer à apprendre
|
|
sprawy pozostające w związku przynależą do jednego procesu
|
|
|
|
appelatione extinguitur iudicatum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
reformatio in peius iudici appellato non licet commencer à apprendre
|
|
sądowi apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść zasądzonego
|
|
|
|
eius est interpretari leges cuius est condere commencer à apprendre
|
|
do interpretacji prawa upoważniony jest ten, kto je stanowi
|
|
|
|
non ex regula ins sumatur, sed ex iure, quod est, regula fiat commencer à apprendre
|
|
reguły nie tworzą prawa lecz się z niego wywodzą
|
|
|
|
non exemplis, sed legibus indicandum est commencer à apprendre
|
|
należy orzekać na podstawie ustaw, a nie naśladować wcześniejsze rozstrzygnięcia
|
|
|
|
Verba cum effectu accipienda commencer à apprendre
|
|
słowa należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem
|
|
|
|
exceptio est strictissimae interpretationis commencer à apprendre
|
|
wyjątek powinien być interpretowany ściśle
|
|
|
|
expressio specialis omnem impedit extensionem commencer à apprendre
|
|
dokładne wyrażenie wyklucza wykładnię rozszerzająca
|
|
|
|
facta probantur, iura novit curia commencer à apprendre
|
|
fakty wymagają udowodnienia, prawo zna sąd
|
|
|