Romantyzm

Charakter epoki

Romantyzm (XIX w.) stawiał na uczucia, wyobraźnię i indywidualizm. Cenił wolność, bunt i duchowość, fascynował się naturą, ludowością i historią. Literatura podkreślała rolę jednostki oraz walkę o niepodległość.

Indywidualizm

Indywidualizm w romantyzmie podkreślał wyjątkowość jednostki, jej uczucia, wyobraźnię i prawo do buntu. Bohater romantyczny był samotny, kierował się sercem, często sprzeciwiał się społeczeństwu i poświęcał się dla wyższych wartości.

Irracjonalizm

Irracjonalizm w romantyzmie zakładał, że świat nie może być poznany wyłącznie rozumem. Ważne były uczucia, wiara, intuicja i przeczucia. Uznawano istnienie zjawisk nadprzyrodzonych oraz tajemnic niedostępnych nauce.

Historyzm

Historyzm w romantyzmie oznaczał zainteresowanie przeszłością, szczególnie historią narodową. Twórcy sięgali do dawnych wydarzeń, legend i bohaterów, aby budować tożsamość narodową i wzmacniać ducha walki o wolność.

Zarzuty klasyków (starych) wobec romantyków (młodych) cz. 1

1. Odejście od zasad rozumu i ładu na rzecz uczuć i fantazji. 2. Łamanie klasycznych reguł (np. jedności czasu, miejsca i akcji). 3. Wprowadzanie fantastyki i zjawisk nadprzyrodzonych. 4. Zbytni subiektywizm i przesadny indywidualizm bohaterów.

Zarzuty klasyków (starych) wobec romantyków (młodych) cz. 2

Chaos kompozycyjny i brak harmonii.

Zarzuty romantyków wobec klasyków cz. 1

1. Nadmierne przywiązanie do rozumu i sztywnych zasad. 2. Ograniczanie swobody twórczej przez reguły antyczne. 3. Brak miejsca dla uczuć, wyobraźni i duchowości. 4. Oderwanie od problemów narodu i współczesności. 5. Sztuczność i schematyczność bohaterów.

Filozofia Romantyzmu cz. 1

1. Idealizm – świat poznaje się przez idee, wyobraźnię i duch, a nie tylko zmysły. 2. Subiektywizm – wartość jednostki, jej uczucia i doświadczenia są najważniejsze. 3. Irracjonalizm – uznanie uczuć, intuicji i tajemnic za źródło prawdy.

Filozofia Romantyzmu cz. 2

4. Historiozofia – historia kształtuje naród i jednostkę; przeszłość inspiruje do działań. 5. Patriotyzm i mesjanizm – wiara w wyjątkową rolę narodu lub jednostki w dziejach świata.

Bohater romantyczny

Bohater romantyczny to postać kierująca się uczuciami i ideałami, często samotna, buntownicza i niezrozumiana przez społeczeństwo. Jest indywidualistą, pełnym pasji, tajemniczą osobą dążącą do wolności, miłości lub wyższych wartości.

Postawy romantyczne - Werteryzm

postawa inspirowana bohaterem Cierpień młodego Wertera Johanna Wolfganga von Goethe. Charakteryzuje ją wrażliwość, skłonność do melancholii, nieszczęśliwej miłości, bunt wobec konwenansów i skłonność do dramatyzowania własnego życia.

Postawy romantyczne - Bajronizm

Bajronizm to typ bohatera romantycznego inspirowany postaciami George’a Byrona: buntownik, indywidualista, tajemniczy, nieszczęśliwy w miłości, niezrozumiany przez świat, kierujący się pasją i własnymi ideałami, często w konflikcie z otoczeniem.

Postawy Romantyczne - Wallenrodyzm

Wallenrodyzm to postawa romantyczna, nazwana od bohatera powieści Konrad Wallenrod Adama Mickiewicza. Polega na stosowaniu podstępu, zdrady i poświęceń w imię dobra narodu, gdy cel uświęca środki, często w konflikcie z sumieniem jednostki.

Postawy Romantyczne - Prometeizm

Prometeizm w romantyzmie to postawa inspirowana mitem Prometeusza. Bohater buntuje się przeciw ograniczeniom i niesprawiedliwości, walczy o wolność i dobro ogółu, gotów poświęcić siebie dla ideałów, często cierpiąc za swoją odwagę i niezależność.

Sztuka romantyzmu

Sztuka romantyzmu cechowała się wyrazistością, emocjonalnością i indywidualizmem. Podkreślała uczucia, naturę, historię i narodowe tradycje. Ważne były dramat, poemat, malarstwo historyczne i pejzaż, często z elementami fantastyki.

Muzyka Romantyzmu

Muzyka romantyzmu kładła nacisk na emocje, indywidualizm i wyobraźnię. Kompozytorzy tworzyli dzieła programowe, opery i symfonie narodowe, inspirowani historią, literaturą i naturą, często pełne namiętności i dramatyzmu.

Architektura Romantyzmu

Architektura romantyzmu łączyła historyczne style (gotycki, renesansowy) z fantazją i dekoracyjnością. Powstawały pałace, zamki, ogrody krajobrazowe i budowle publiczne, podkreślające emocje, indywidualizm i nastrój tajemniczości.

Obraz

Pocałunek- Francesco Hayez

Obraz

Oficer szaserów - Théodore Géricault

Obraz

Sabat czarownik - Francisco de goya

Obraz

Nocna mara - Henry Fuseli

Obraz

Skały kredowe na Rugii - Caspar David Friedrich

Obraz

Statek niewolniczy - Joseph Turner

Obraz

Pożegnanie powstańca - Artur Grottger

Obraz

Hołd pruski - Jan Matejko

Obraz

Amazonka - Piotr Michałowski

Obraz

Wojna kokosza - Henryk Rodakowski

Obraz

Rzeź Pragi- Aleksander Orłowski