renesans

renesans wyjasnij znaczenie

odrodzenie bo w renesansie wyraznie widac odrzucenie tradycji sredniowiecznej na rzecz czegos nowego inspiracji szukano natomiast w antyku (biblia i mitologia) ad fontes (powrot do zrodel)

antropocentryzm

koncepcja swiatopogladowa ktorej punktem odnowienia wszystkich zjawisk był czlowiek

humanizm

prad umyslowy ktory ukazywal piekno i godnosc czlowieka wierzyl w jego rozwoj i byl skupiony na jego potrzebach (nic co ludzkie nie jest mi obce)

zloty wiek

czas rozkwitu kultury, nauki, sztuki za czasow zygmunta starego i bony sforzy (polska miala bliskie kontakty z wlochami)

poeta doctus

porta znajacy doskonale dorobek antyku i dziela wspolczesnych dla niego tworcow i daje temu wyraz w swoich dzielach

kim byl czlowiek renesansu

osoba wszechstronnie wyksztalcona, posiadajaca duza wiedze na temat antyku znajaca jezyki obce (greke lacine) studiuje filozofie i stosuje jej nauki we wlanym zyciu osoba utalentowana a jednoczesnie dbajaca o rodzine

sztuka renesansu dziela

narodziny wenus sandro botticelli. fredk szkoly atenskiej rafael santi. leonardo da vinci mona lisa. michal aniol stworzenie adama

cechy sztuki

nasladowanie natury. wszystko mialo byc realistyczne mitologia tematy religijne zycie codzienne

jaki byl ideal czlowieka

dazacy do moralnej i intelektualnej doskonalosci

satyra

utwor osmieszajacy lub pietnujacy jakies zjawiska -

groteska

sposob karykaturnego pokazywania swiata bez logiki

piesn jana kochaniw

liryka, rytmiczna budowa podzial na strofy kochanowski wzorowal sie na horacym i dokonywal parafrazy

parafraza

przedstawienie tej samej tresci swoimi slwoami nie tracac sensu

reformacja lutera

do zmian w dziedzinie wiary w renesansie przyczynił się głęboki kryzys kościoła katolickiego schyłku średniowieczea przełomem okazało się wystąpienie niemieckiego zakonnika Marcina Lutera w 1517 roku postanowił reformację dążącą do do odnowy kościoła

o godnosci czlowieka mitandola

człowiek jego piękny i dobry który został stworzony na obraz Boga Korona boskiego stworzenia czyli człowiek miał wyjątkowe miejsce w świecie stworzonym przez Boga

erazm z rotterdamu

pochwała głupoty twórca irenizmu negował wojnę wskazywał ją jako krzywdę dla człowieka wolał kompromisy dialogi wszystkie problemy można rozwiązać rozumem

niccolo machiwelli

książę opisywał model władcy oparte na sile i tyrani dla dobra państwa władca może dopuszczać ma prawo dążyć do celu po trupach lwem i lisem czyli ma być sprytnie Odważny definicja władcy makiawellicznego

akkadia i utopia

autor utopi czyli miejsca idealnego pod względem politycznym systemu oraz ustroju natomiast Arkadia to miejsce idealne kraina mlekiem płynąca

czego chcesz od nas panie

manifest poglądów renesansowego humanisty na temat relacji człowieka i Boga wyraża wdzięczność za mądrze urządzony świat jest hymnem na część twórcy rzemieślnika Boga który z litości doskonały postawę osoby mówiącej w pieśni przykład humanizmu

deus artifex faber

bog rzemyślnik architekt

piesn ix chcemy sobie być radzi

osoba mówiąca w utworze próbuje odpowiedź na pytanie jak osiągnąć szczęście przez co utwór nabiera refleksji filozoficznych to pytanie nurtowało zwłaszcza stoików epikurejczykow zloty srodek i ufnosx w bozy plan

piesn xxiv niezwyklym nie leda piorem opatrzony

podmiot liryczny jest artystą który jest Dumny z tego kim jest uważa się za nie lekkiego artystę uważa że jego dzieła przetrwają uzyskają wieczną sławę wolność po śmierci a jego przyjacielem jest Myszkowski

autotematyzm

piszę o swojej poezji lub ciele

non Omis moriar aluzja

Przekonanie że w sztuce i działach cząstka artysty przetrwa i stanie się Nieśmiertelny nie umrę

piesn v spustoszeniu Podola

podmiotem lirycznym jest patriota zatroskany o przyszłość państwa nawiązuje do wydarzenia brak reakcji nazywa wiecznym wstydem i Hańba ubolewa nad losem kobiet i dzieci oskarża złego Pasterza i chce uświadomić naród

persfazja

perswazja to świadome próby skłonienia odbiorcy do przyjęcia określonej postawy pewnych poglądów lub określonego działania

jak osiągnąć perswazję

Pytania retoryczne ton pelen patosu wykrzykniecua apostrofq trub rozkazujacy symbole i przyklady

tren

liryka funeralna składał się z Lauda żalu po stracie wyłowieniu pocieszeniu i pouczeniu

nowatorstwo trenow

jest ich 19 zamiast jednego ukazują cierpienie ojca refleksje filozoficzną po stracie dziecka przekształcono w cały cykl

tern v

oliwki

tren vii

ciuszki

tren viii

malutka przytulasna

ix tren

ironii i ryczę utwór w którym Filozof mądrości uważa że stracił czas na jej poszukiwania czuję się nieszczęśliwe rozczarowany bo wartość którą wierzą dziś kwestionuje podwaza stoicyzm jest to rewizja dotychczasowej filozofii poety który wie ze cna

x tren

podmiotem lirycznym jest wątpiący chrześcijan zastanawiające się nad istnieniem życia po śmierci szuka swojego dziecka w różnych krajach pośmiertnych wśród aniołów czyscu w Hadesie i reinnacja

tren XI

Tren rozpoczyna ironiczne stwierdzenie Fraszka cnota wątpię sens życia bo i dotyka złych i dobrych tragiczne życie polega na istnieniu jakieś komplikują mu zycie

motyw teatru mundi

Życie i świat jako scena na której ludzie odgrywają rolę

powody aluzji w Anka to już trzy i pół roku!

Spłukany ojciec w istnienie życia po śmierci jest liryka funeralna rozum nie wierzę że czas leczy rany

zapożyczenia

są to wyrazy związki frazeologiczne lub wyrażenia wzięte z innego języka dzielimy ze względu języki np. germanizmy bo mechanizmy Galicyzmy

internacjonalizmy

wyrazy należące do wspólnego słownictwa wielu języków mają to samo znaczenie lecz różnią się nieznacznie formą

motywy rensansu

afirmacje doczesnego życia obywatelu utopie Arkadia egz monumentu

wzorce renesansu

humanista władca Poeta doctus obywatel