PROCESY PAUPERYZACJI I WYKLUCZENIA SPOŁECZNEGO ORAZ ICH SKUTKI SPOŁECZNE

Pauperyzacja

to proces systematycznego ubożenia jednostek lub grup społecznych, najczęściej rozumiany jako degradacja społeczna polegająca na przesunięciu jednostki z klasy średniej do klasy robotniczej, a często jeszcze niżej –

Wykluczenie społeczne

odnosi się do sytuacji, w której jednostki lub grupy zostają pozbawione możliwości pełnego uczestnictwa w życiu społecznym, ekonomicznym, politycznym czy kulturalnym. ma charakter systemowy i strukturalny

Procesy pauperyzacji są napędzane przez wiele współzależnych czynników:

Strukturalne nierówności społeczne i ekonomiczne, wynikające z własności środków produkcji Nierówny dostęp do kapitałów: ekonomicznego, społecznego, kulturowego Dyskryminacja ze względu na rasę, płeć, wyznanie, narodowość czy pozycję klasową.

Procesy pauperyzacji - współzależne czynniki

Stygmatyzacja Dziedziczenie biedy. Zaburzenia rynku pracy Brak dostępu do usług publicznych Marginalizacja kulturowa i społeczna

Skutki indywidualne pauperyzacji i wykluczenia społecznego, są wielopoziomowe

Bezdomność Problemy psychiczne i emocjonalne Relatywna deprywacja Tożsamość człowieka marginesu Syndrom wyuczonej bezradności

Skutki społeczne pauperyzacji i wykluczenia społecznego

Polaryzacja społeczna Wzrost przestępczości Zanik kultury i więzi społecznych ● Powstawanie „kultury nieufności” ● Konflikty klasowe i społeczne niepokoje ● Stan anomii (Durkheim) ● Roszczeniowe postawy ● Eksterminacja

Konsekwencje dla systemu społecznego i potrzeba reform

1. Reform systemów opieki społecznej. 2. Zwiększenia dostępności edukacji i opieki zdrowotnej. 3. Walki z dyskryminacją i stygmatyzacją. 4. Odbudowy kapitału społecznego i zaufania.

Niewydolność w przeciwdziałaniu tym zjawiskom może prowadzić do

trwałego rozwarstwienia społeczeństwa, destabilizacji systemu politycznego i osłabienia spójności narodowej.

Minimum socjalne

pozwala na skromne, ale aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. Zgodnie z normami stosowanymi w Unii Europejskiej przyjmuje się, że jest to poziom połowy średniej płacy. 39% zyje na tym poziomie.

Minimum egzystencjalne

jest to poziom poniżej w którym grozi degradacja w wielu dziedzinach, a aktywny udzial w życiu społecznym nie wchodzi w grę.