|
question |
réponse |
kochajmy ojczyznę bądźmy posłuszni prawom commencer à apprendre
|
|
patriam amemus et legibus pareamus
|
|
|
drobiazgi prawa nie są prawem commencer à apprendre
|
|
apices iuris non sunt iura
|
|
|
niech bedzie wysłuchana i druga strona commencer à apprendre
|
|
altera pars quoque audiatur
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
dura lex, sed lex
|
|
|
z bezprawia nie rodzi się prawo commencer à apprendre
|
|
ex iniuria ius non oritur
|
|
|
prawo jest sztuką tego co dobre i słuszne commencer à apprendre
|
|
ius est ars boni et aequi
|
|
|
dobro ludu niech będzie najwyższym prawem commencer à apprendre
|
|
et bonum populi suprema lex
|
|
|
jesteśmy sługami prawa abyśmy mogli być wolni commencer à apprendre
|
|
servi legum sumus, ut liberi esse possimus
|
|
|
najwyższe prawo jest najwyższą niesprawiedliwością commencer à apprendre
|
|
summum ius summa est iniuria,
|
|
|
po uchyleniu ustawy uchylającej nie odzywa ustawa wcześniej uchylona commencer à apprendre
|
|
abrogata lege abrogante non reviviscit lex abrogata
|
|
|
jasne przepisy nie podlegają wykładni commencer à apprendre
|
|
clara non sunt interpretanda
|
|
|
wszystko podlega wykładni commencer à apprendre
|
|
omnia sunt interpretanda
|
|
|
wykładnią ustaje w przypadku rzeczy jasnych commencer à apprendre
|
|
interpretatio cessat in claris
|
|
|
autorytet a nieprawda stanowi prawo commencer à apprendre
|
|
auctoritas, non veritas facit legem
|
|
|
nie należy odstępować od brzmienia ustawy commencer à apprendre
|
|
verbis legis non est recedendum
|
|
|
gdy ustaje racja ustawy ustaje sama ustawa commencer à apprendre
|
|
cesante ratione legis cessat ipsa lex
|
|
|
im bardziej zepsute państwo tym więcej ustaw commencer à apprendre
|
|
corruptissima republica plurimae leges
|
|
|
kto ma prawo ustanawiać ten ma też prawo uchylać commencer à apprendre
|
|
cuius est condere eius est abrogare
|
|
|
wyjątki podlegają najściślejszych wykładni commencer à apprendre
|
|
exceptiones sunt strictissimae interpretationis
|
|
|
fakty się udowadnia a sąd zna prawo commencer à apprendre
|
|
facta probantur, iura novit curia
|
|
|
niech stanie się sprawiedliwość choćby świat miał zginąć commencer à apprendre
|
|
fiat iustitia pereat mundus
|
|
|
rola sędziego jest ogłaszać prawo a nie je tworzyć commencer à apprendre
|
|
iudicia est ius dicere non dare
|
|
|
nakazy prawa są następujące żyć uczciwie nie szkodzić drugiemu oddać każdemu co mu się należy commencer à apprendre
|
|
iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique trib
|
|
|
sprawiedliwość nie powinna kulęć commencer à apprendre
|
|
iustitia non debet claudicare
|
|
|
ustawa nie rozróżnia więc i my nie powinniśmy rozróżniać commencer à apprendre
|
|
Lex non distinguit, nec nos distinguere debemus
|
|
|
prawo niesprawiedliwe nie jest prawem commencer à apprendre
|
|
lex iniusta, non est lex
|
|
|
prawo nie obowiązuje jeśli nie zostało ogłoszone commencer à apprendre
|
|
lex non obligat nisi promulgata
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
lex retro non agit
|
|
|
nie wszystko co dozwolone jest uczciwe commencer à apprendre
|
|
non omne quod licet honestum est
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
pacta sunt servanda
|
|
|
W czasie wojny milczą prawa commencer à apprendre
|
|
silent leges inter arma
|
|
|
prostota jest przyjaciółką prawa commencer à apprendre
|
|
Simplicitas legibus amica
|
|
|
gdzie społeczeństwo tam państwo tam prawo commencer à apprendre
|
|
ubi societas, ibi civitas, ibi ius
|
|
|
słowa należy pojmować tak aby wywoływały skutek commencer à apprendre
|
|
verba cum effectu sunt accipienda
|
|
|
co od początku jest nieważna jest nieważne zawsze commencer à apprendre
|
|
an initio nullum est, nullumm est semper
|
|
|
powód podąża za sądem pozwanego commencer à apprendre
|
|
Actor sequitur forum rei
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
adoptio naturam imitatur
|
|
|
nie wolno dwa razy prowadzić sporo to samo commencer à apprendre
|
|
bis de eadem re agere non licet
|
|
|
dzień przemawia za człowieka commencer à apprendre
|
|
Dies interpellat pro homine
|
|
|
nie zrobienie czegoś także jest działaniem commencer à apprendre
|
|
et non facere, facere est
|
|
|
matka jest zawsze pewna ojcem jest ten którego wskazuje małżeństwo commencer à apprendre
|
|
Mater semper certa est, pater est qui matrimonio indicatur
|
|
|
nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw niż sam posiada commencer à apprendre
|
|
nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet
|
|
|
zobowiązań E do rzeczy niemożliwe jest nieważna commencer à apprendre
|
|
obligatio impossibilium nulla est
|
|
|
pierwszy w czasie silniejszy w prawie commencer à apprendre
|
|
prior tempore potior iure
|
|
|
raz spadkobiercę zawsze spadkobierca commencer à apprendre
|
|
semel heres, semper heres
|
|
|
to co jest na powierzchni przypada gruntowi commencer à apprendre
|
|
superficies solo cedit
|
|
|
możliwości dowodowe nie powinny być zawężone commencer à apprendre
|
|
facultas probationum non est angustanda
|
|
|
im cięższa wina tym surowsza kara commencer à apprendre
|
|
graviore culpa gravior poena
|
|
|
W razie wątpliwości należy wybierać życzliwsze rozwiązanie commencer à apprendre
|
|
in dubio benigniora
|
|
|
nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. commencer à apprendre
|
|
nemo iudex in sua causa
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
nulla poena sine culpa
|
|
|
nie ma przestępstwa bez ustawy commencer à apprendre
|
|
nullum crimen sine lege
|
|
|
nie ma przestępstwa bez kary commencer à apprendre
|
|
nullum crimen sine poena
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
nulla poena sine lege
|
|
|
nie ma przestępstwa bez społecznego niebezpieczeństwa czynu commencer à apprendre
|
|
nullum crimen sine periculo sociali
|
|
|
|
commencer à apprendre
|
|
Onus probandi
|
|
|
