Pojęcia

 0    21 fiche    robinrobi
Télécharger mP3 Imprimer jouer consultez
 
question język polski réponse język polski
Teocentryzm
commencer à apprendre
Pogląd uznający Boga za przyczynę, ośrodek i cel wszystkiego, co istnieje. To najważniejsza cecha światopoglądu średniowiecznego.
Uniwersalizm:
commencer à apprendre
ednolitość kultury średniowiecznej w Europie. Wspólny język (łacina), wspólna religia (chrześcijaństwo) i wspólna hierarchia władzy.
Scholastyka
commencer à apprendre
Metoda nauczania i filozofii polegająca na rozumowym uzasadnianiu dogmatów religijnych. Opierała się na logicznym wywodzie i autorytecie (głównie Biblii i Arystotelesa).
Dualizm
commencer à apprendre
Przekonanie o istnieniu dwóch przeciwstawnych sił, np. dobra i zła, duszy i ciała, nieba i piekła, które nieustannie ze sobą walczą.
Memento mori
commencer à apprendre
(łac. "pamiętaj o śmierci") Hasło przypominające o kruchości życia i konieczności przygotowania się na spotkanie z Bogiem.
Danse macabre
commencer à apprendre
(taniec śmierci) Alegoryczny motyw przedstawiający śmierć zapraszającą do tańca ludzi wszystkich stanów. Podkreśla egalitaryzm śmierci (równość wszystkich wobec niej
Ars bene moriendi
commencer à apprendre
(sztuka dobrego umierania) Średniowieczny motyw literacki i plastyczny pouczający, jak godnie przygotować się do śmierci (przykładem jest św. Aleksy lub Roland).
Historiografia
commencer à apprendre
Dział piśmiennictwa zajmujący się opisywaniem dziejów (kroniki, roczniki, żywoty). Jej celem była często edukacja i pochwała władców.
Chansons de geste:
commencer à apprendre
(pieśni o czynach) Poematy epickie o przygodach legendarnych bohaterów i rycerzy (np. Pieśń o Rolandzie).
Romans
commencer à apprendre
Gatunek opowiadający o niezwykłych przygodach i miłości rycerza oraz damy (np. Dzieje Tristana i Izoldy).
Literatura parenetyczna
commencer à apprendre
Literatura o charakterze pouczającym, której celem jest propagowanie konkretnych wzorców osobowych (rycerza, władcy, świętego).
Dramat liturgiczny
commencer à apprendre
Najwcześniejsza forma dramatu, ściśle związana z obrzędami religijnymi (np. odgrywanie nawiedzenia grobu Pańskiego w Wielkanoc).
Misterium
commencer à apprendre
Wielkie widowisko religijne przedstawiające sceny z Biblii (np. narodziny lub mękę Jezusa).
Moralitet
commencer à apprendre
Gatunek dramatyczny, w którym bohater (często Everyman – Każdy) wybiera między dobrem a złem. Występują tu pojęcia abstrakcyjne (np. Wiara, Rozpacz).
Psychomachia
commencer à apprendre
Motyw walki o duszę ludzką, toczonej przez siły dobra (anioły) i zła (diabły).
Deesis
commencer à apprendre
Motyw ikonograficzny przedstawiający Chrystusa Pantokratora (jako sędziego), a obok niego modlących się za ludzkość Maryję i Jana Chrzciciela.
Plankt
commencer à apprendre
Utwór poetycki wyrażający głęboką skargę i ból (często Matki Boskiej pod krzyżem – np. Lament świętokrzyski).
Tryptyk
commencer à apprendre
Rodzaj ołtarza składający się z części środkowej i dwóch bocznych skrzydeł (częsty w gotyku).
Pieta
commencer à apprendre
Przedstawienie rzeźbiarskie lub malarskie Maryi trzymającej na kolanach martwe ciało syna.
Etos
commencer à apprendre
Zbiór wartości, norm i wzorów postępowania przyjętych w danej grupie społecznej (np. etos rycerski).
Zabytek języka
commencer à apprendre
Tekst, który jest cennym źródłem wiedzy o dawnym stanie języka (np. Kazania świętokrzyskie, Bulla gnieźnieńska).

Vous devez vous connecter pour poster un commentaire.