Oliwia studia 2026 1

Zakres rachunkowości wg ustawy (7 elementów).

1. Polityka rachunkowości. 2. Prowadzenie ksiąg. 3. Inwentaryzacja. 4. Wycena i wynik finansowy. 5. Sprawozdania finansowe. 6. Gromadzenie dokumentacji. 7. Badanie i ogłoszenie sprawozdań.

Na jakiej podstawie prowadzi się księgi rachunkowe i jak ujmuje się w nich zapisy?

Prowadzi się je na podstawie dowodów księgowych, a zapisy ujmuje w porządku chronologicznym i systematycznym.

W jaki sposób sprawdza się rzeczywisty stan majątku jednostki?

Poprzez okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji.

Jakie są główne zadania rachunkowości? (Wymień 6)

Bieżąca kontrola zdarzeń gospodarczych. 2. Kontrola stanu majątkowego. 3. Obliczanie wyników działalności. 4. Dostarczanie danych do analizy działategiczalności. 5. Dostarczanie informacji do planowania operacyjnego i strnego. 6. Dostarczanie danych

Jaką praktyczną funkcję (związaną z państwem) pełni rachunkowość?

Dostarcza danych do wyliczania zobowiązań z tytułu podatków.

Dla jakich celów zarządczych rachunkowość dostarcza informacji?

Dla planowania operacyjnego i strategicznego

Czym różnią się główne odbiorcy informacji z rachunkowości finansowej i zarządczej?

Finansowa: odbiorcy zewnętrzni (np. inwestorzy, urzędy). Zarządcza: użytkownicy wewnętrzni (kierownictwo).

Który rodzaj rachunkowości jest regulowany prawnie, a który nie?

Regulowana prawnie jest rachunkowość finansowa (ustawa o rachunkowości). Rachunkowość zarządcza nie jest regulowana przepisami prawa.

Jakie horyzonty czasowe opisują dane z obu rodzajów rachunkowości?

Finansowa: dotyczy przeszłości. Zarządcza: dotyczy teraźniejszości i przyszłości.

Na czym opiera się wycena w rachunkowości zarządczej i kto decyduje o jej zasadach?

Opiera się na miernikach i modelach zweryfikowanych przez rachunkowość finansową, a dobór zasad zależy od kierownictwa.

Jakie są kluczowe cechy rachunkowości zarządczej?

Jest zorientowana na istotność, szybkość i koszt informacji oraz jest nastawiona na cel.

Według jakiego dokumentu prowadzi się konta w rachunkowości finansowej?

Zgodnie z zakładowym planem kont oraz przepisami ustawy o rachunkowości.

Kim są wewnętrzni użytkownicy informacji z rachunkowości? (Wymień 3 główne grupy)

Właściciele/inwestorzy. 2. Kierownictwo. 3. Pracownicy.

Kim są zewnętrzni użytkownicy informacji z rachunkowości? (Wymień 7 głównych grup)

1. Kontrahenci. 2. Inwestorzy. 3. Pożyczkodawcy/kredytodawcy. 4. Konkurenci. 5. Klienci. 6. Państwo i jego agendy (organy skarbowe). 7. Społeczeństwo/społeczności lokalne.

Na czym polega funkcja informacyjna rachunkowości?

Polega na dostarczaniu niezbędnych, przejrzystych, rzetelnych i wiarygodnych informacji będących podstawą podejmowania decyzji gospodarczych.

Jaka funkcja rachunkowości związana jest z przygotowywaniem dokumentów podsumowujących?

Funkcja sprawozdawcza. Polega na sporządzaniu różnego rodzaju sprawozdań finansowych na podstawie informacji dostarczanych przez rachunkowość.

Co umożliwia funkcja kontrolna rachunkowości?

Umożliwia uczciwe i prawidłowe rozliczenia zarządu z efektywności zarządzania powierzonym kapitałem.

Na czym polega funkcja atestacyjna (poświadczająca) rachunkowości?

Polega na poświadczeniu wierności odwzorowania rzeczywistego stanu oraz kondycji finansowej przedsiębiorstwa.

Czym są i do czego służą nadrzędne zasady rachunkowości?

To zespół zasad i norm określonych w ustawie o rachunkowości, wykorzystywanych przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych i sporządzaniu sprawozdania finansowego. Służą one jednostce do prowadzenia polityki rachunkowości.

Jaka jest podstawowa (nadrzędna) zasada rachunkowości według art. 4 ust. 1 ustawy?

Zasada jasnego i rzetelnego obrazu. Jednostki są obowiązane stosować zasady rachunkowości w sposób rzetelny i jasny, przedstawiając sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy.

Na czym konkretnie polega zasada jasnego i rzetelnego obrazu?

Polega na tym, że dane z ksiąg rachunkowych muszą odzwierciedlać stan rzeczywisty operacji, umożliwiać rzetelną wycenę aktywów i pasywów, prawidłowe ustalenie wyniku finansowego oraz skuteczną kontrolę dokonanych operacji.

Na czym polega zasada przewagi treści nad formą (art. 4 ust. 2)?

Polega na tym, że zdarzenia gospodarcze ujmuje się w księgach i sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną, a nie wyłącznie formalną, prawną postacią.

Kiedy jednostka może zastosować uproszczenia w prowadzeniu rachunkowości, zgodnie z zasadą istotności (art. 4 ust. 4)?

Może je stosować w ramach przyjętej polityki rachunkowości, pod warunkiem, że nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelność i jasność przedstawianej sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego.

Jaki jest główny cel stosowania zasady ciągłości (art. 5 ust. 1)?

Zapewnienie porównywalności informacji finansowych między kolejnymi latami obrotowymi. Osiąga się to poprzez ciągłe stosowanie tych samych zasad grupowania, wyceny, ustalania wyniku i sporządzania sprawozdań.

Co oznacza w praktyce zasada kontynuacji działania (art. 5 ust. 2)?

Oznacza, że przy prowadzeniu rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie działała w niezmniejszonym zakresie w dającej się przewidzieć przyszłości

Kto i na jakiej podstawie ocenia zdolność jednostki do kontynuacji działania?

Oceny dokonuje kierownik jednostki, uwzględniając wszystkie dostępne informacje na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące okresu co najmniej jednego roku od dnia bilansowego.

Co zgodnie z zasadą memoriału (matching) (art. 6 ust. 1) należy ująć w księgach rachunkowych danego roku obrotowego?

Należy ująć wszystkie osiągnięte przychody i związane z nimi koszty, które dotyczą danego roku, niezależnie od terminu ich zapłaty (np. faktury wystawione, ale jeszcze nieopłacone).

Czym różni się zasada ciągłości (ciągłości stosowania metod) od zasady kontynuacji działania (ciągłości istnienia)?

Ciągłość (art. 5.1) dotyczy jednolitego stosowania metod rachunkowych w czasie dla porównywalności. Kontynuacja działania (art. 5.2) to założenie o dalszym istnieniu jednostki, które jest podstawą wyceny (np. brak wyceny na wartość likwidacyjną).

Na czym polega zasada przewagi treści nad formą (art. 4 ust. 2)?

Polega na tym, że zdarzenia gospodarcze ujmuje się w księgach i sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną, a nie wyłącznie formalną, prawną postacią.

Kiedy jednostka może zastosować uproszczenia w prowadzeniu rachunkowości, zgodnie z zasadą istotności (art. 4 ust. 4)?

Może je stosować w ramach przyjętej polityki rachunkowości, pod warunkiem, że nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelność i jasność przedstawianej sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego.

Jaki jest główny cel stosowania zasady ciągłości (art. 5 ust. 1)?

Zapewnienie porównywalności informacji finansowych między kolejnymi latami obrotowymi. Osiąga się to poprzez ciągłe stosowanie tych samych zasad grupowania, wyceny, ustalania wyniku i sporządzania sprawozdań.

Co oznacza w praktyce zasada kontynuacji działania (art. 5 ust. 2)?

Przyjmuje się założenie, że jednostka będzie działała w niezmniejszonym zakresie w dającej się przewidzieć przyszłości (co najmniej rok od dnia bilansowego), chyba że fakty lub prawo mówią inaczej. To założenie wpływa na wycenę aktywów i pasywów.

Kto i na jakiej podstawie ocenia zdolność jednostki do kontynuacji działania?

Oceny dokonuje kierownik jednostki, uwzględniając wszystkie dostępne informacje na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące okresu co najmniej jednego roku od dnia bilansowego.

Co zgodnie z zasadą memoriału (matching) (art. 6 ust. 1) należy ująć w księgach rachunkowych danego roku obrotowego?

Należy ująć wszystkie osiągnięte przychody i związane z nimi koszty, które dotyczą danego roku, niezależnie od terminu ich zapłaty (np. faktury wystawione, ale jeszcze nieopłacone).

Czym różni się zasada ciągłości (ciągłości stosowania metod) od zasady kontynuacji działania (ciągłości istnienia)?

Ciągłość (art. 5.1) dotyczy jednolitego stosowania metod rachunkowych w czasie dla porównywalności. Kontynuacja działania (art. 5.2) to założenie o dalszym istnieniu jednostki, które jest podstawą wyceny (np. brak wyceny na wartość likwidacyjną).

Na czym polega zasada ostrożnej wyceny (art. 7 ust. 1)? Co musimy w szczególności uwzględnić?

Polega na wycenie aktywów i pasywów według rzeczywiście poniesionych kosztów, z zachowaniem ostrożności.

Co oznacza sformułowanie z zasady ostrożności: "uwzględnić wyłącznie niewątpliwe przychody" oraz "wszystkie poniesione koszty"?

Oznacza asymetrię w ujmowaniu pozycji. Przychody ujmujemy dopiero, gdy są pewne i niebudzące wątpliwości. Koszty i straty ujmujemy natychmiast, gdy tylko zaistnieje prawdopodobieństwo ich poniesienia – nie czekamy na pewność.

Na czym polega zasada współmierności (matching) (art. 6 ust. 2)?

Polega na takim zaliczaniu kosztów i przychodów do danego okresu, aby koszty danego okresu były współmierne (odpowiadały) przychodom, które te koszty wygenerowały. W tym celu stosuje się rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów.

Jaki jest cel zasady indywidualnej wyceny (art. 7 ust. 3)?

Cel to zapewnienie przejrzystości. Polega na oddzielnym ustalaniu wartości każdego składnika aktywów, pasywów, przychodów i kosztów. Zabrania kompensowania (wzajemnego potrącania) różnych rodzajów aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów.

Czym jest polityka (zasady) rachunkowości jednostki?

Jest to dokument, w którym jednostka określa i opisuje, w jaki sposób stosuje ogólne zasady ustawy o rachunkowości w swojej praktyce – opisuje wybrane metody ewidencji, wyceny itp.

Co powinna zawierać polityka rachunkowości? (Wymień 5 przykładowych elementów z listy)

Powinna zawierać m.in.: 1. Zasady amortyzacji. 2. Terminy inwentaryzacji. 3. Sposób ewidencji kosztów. 4. Wybór wariantu rachunku zysków i strat. 5. Metodę wyceny rozchodu zapasów.

Jaki dokument jest załącznikiem do polityki rachunkowości i co zawiera?

Zakładowy plan kont. Zawiera on nazwy i symbole wszystkich kont księgowych stosowanych w jednostce.

Co to jest Wzorcowy Plan Kont i jakie są jego główne zespoły? (Wymień numery i nazwy 5 wybranych zespołów)

zespoły to: 0 – Aktywa trwałe, 1 – Środki pieniężne, 2 – Rozrachunki, 3 – Materiały i towary, 4 – Koszty według rodzajów, 5 – Koszty według typów działalności, 6 – Produkty, 7 – Przychody i koszty, 8 – Kapitały i wynik.

Do jakiego zespołu WPK należą konta związane z przychodami i kosztami ich osiągnięcia?

Przychody i koszty

W jakim zespole WPK ewidencjonuje się rozrachunki (np. z dostawcami, odbiorcami) oraz roszczenia?

Rozrachunki

Jakie są 5 głównych elementów pełnego sprawozdania finansowego?

1. Bilans. 2. Rachunek zysków i strat. 3. Zestawienie zmian w kapitale własnym. 4. Rachunek przepływów pieniężnych. 5. Informacja dodatkowa.

Które sprawozdanie informuje o stanie majątku i źródeł jego finansowania na konkretny dzień?

Bilans (aktywa i pasywa).

Które sprawozdanie pokazuje efekty działalności (wynik finansowy) za dany okres?

Rachunek zysków i strat (przychody, koszty, zyski, straty).

Jakie są kluczowe terminy związane ze sprawozdaniem finansowym? (Sporządzenie, zatwierdzenie)

Sporządzenie: w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego. Zatwierdzenie: w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego.

Czym różni się bilans otwarcia od bilansu zamknięcia?

Bilans zamknięcia kończy rok obrotowy. Bilans otwarcia to ten sam dokument, który staje się początkiem nowego roku obrotowego (stan na ten sam dzień, np. 31.12 i 1.01).

Co to jest bilans likwidacyjny i kiedy się go sporządza?

To bilans sporządzany w przypadku ogłoszenia upadłości firmy lub otwarcia postępowania likwidacyjnego. Wycena aktywów następuje wtedy na wartość likwidacyjną.

Jakie są podstawowe wymogi formalne prawidłowo sporządzonego bilansu? (Wymień 4)

Musi zawierać m.in.: 1. Dokładne oznaczenie podmiotu i dnia bilansowego. 2. Wyszczególnienie grup aktywów i pasywów w PLN. 3. Sumy pośrednie i ogólne. 4. Podpis księgowego i kierownika oraz datę sporządzenia.

Czym są kapitały (fundusze) własne w pasywach bilansu?

To źródła finansowania majątku (aktywów), które pochodzą od właścicieli (wkład własny) lub są wypracowane przez jednostkę (zyski zatrzymane). Odzwierciedlają wartość aktywów netto (aktywa pomniejszone o zobowiązania).

Co wchodzi w skład kapitału (funduszu) własnego w bilansie? (Wymień główne pozycje z sekcji A)

I. Kapitał podstawowy, II. Kapitał zapasowy, III. Kapitał z aktualizacji wyceny, IV. Pozostałe kapitały rezerwowe, V. Zysk (strata) z lat ubiegłych, VI. Zysk (strata) netto, VII. Odpisy z zysku netto.

Czym jest kapitał podstawowy i jak jest określany?

To kapitał założycielski (pierwotny wkład właścicieli). Wykazuje się go w wysokości określonej w umowie/statucie i wpisanej do rejestru sądowego.

Jak nazywa się kapitał podstawowy w spółce z o.o., a jak w spółce akcyjnej?

Czym jest kapitał podstawowy i jak jest określany?

Z czego może być tworzony kapitał zapasowy?

Może być tworzony: 1. Z nadwyżki ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej. 2. Z podziału zysku. 3. Z opłat udziałowców/akcjonariuszy.

Jaki jest obowiązkowy minimalny przelew na kapitał zapasowy w spółce akcyjnej?

Należy przeznaczać na niego co najmniej 8% zysku netto każdego roku, dopóki kapitał zapasowy nie osiągnie co najmniej 1/3 kapitału zakładowego.

W jakim celu jest tworzony kapitał zapasowy? (Wymień 4 główne cele)

1. Pokrycie strat bilansowych. 2. Pokrycie kosztów niewpływających na aktywa. 3. Umorzenie udziałów lub akcji. 4. Zwrot ewentualnych dopłat do kapitału.

Z jakich zdarzeń powstaje kapitał z aktualizacji wyceny?

Powstaje obligatoryjnie z aktualizacji (przeszacowania) środków trwałych oraz w przypadku przeszacowania inwestycji długoterminowych wycenianych po cenach rynkowych. Obejmuje też różnice kursowe przy konsolidacji.

Kiedy obligatoryjnie tworzy się "Pozostały kapitał rezerwowy"?

Tworzy się go w wysokości nabytych akcji własnych (lub po ich cenie nabycia) w przypadku umorzenia tych akcji.

Czym różni się "Zysk (strata) z lat ubiegłych" od "Zysku (straty) netto"?

Z lat ubiegłych to niepodzielony zysk (lub niepokryta strata) z poprzednich lat. Zysk netto to wynik finansowy osiągnięty w bieżącym roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie.

Czym są fundusze specjalne? Podaj przykłady.

To wydzielone fundusze na specjalne cele, tworzone na podstawie odrębnych przepisów. Przykłady: Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), Zakładowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON), Fundusz Rekultywacji.

Na co przeznaczony jest Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)?

Przeznaczony na finansowanie działalności mającej na celu zaspokojenie potrzeb socjalnych pracowników i ich rodzin.

Co to za operacja: A/A i jaki ma wpływ na sumę bilansową?

To operacja powodująca zmianę tylko po stronie Aktywów: jeden składnik aktywów rośnie, drugi maleje. Suma bilansowa pozostaje bez zmian. Przykład: wpłata gotówki z kasy na rachunek bankowy.

Co to za operacja: P/P i jaki ma wpływ na sumę bilansową?

To operacja powodująca zmianę tylko po stronie Pasywów: jeden składnik pasywów rośnie, drugi maleje. Suma bilansowa pozostaje bez zmian. Przykład: przeksięgowanie zysku netto na kapitał zapasowy.

Co to za operacja: +A/+P i jaki ma wpływ na sumę bilansową?

To operacja powodująca równoczesny wzrost Aktywów i Pasywów. Suma bilansowa wzrasta. Przykład: zakup towarów na fakturę (rosną zapasy i zobowiązania).

Operacje gospodarcze wpływające na sumę bilansową to tylko dwa typy. Jakie?

To operacje, które zmieniają jednocześnie aktywa i pasywa: +A/+P (suma rośnie) i -A/-P (suma maleje).

W jakim zespole kont ewidencjonuje się Środki Trwałe i Długoterminowe Aktywa Finansowe?

W Zespole 0 – Aktywa trwałe.

Do jakiego zespołu należą konta: "Bieżący rachunek bankowy" (130) i "Kasa" (100)?

Do Zespołu 1 – Środki pieniężne, kredyty...

W jakim zespole prowadzi się ewidencję rozrachunków z odbiorcami (200), dostawcami (201) oraz rozrachunków z US i ZUS?

W Zespole 2 – Rozrachunki i roszczenia.

Na kontach jakiego zespołu ewidencjonuje się Materiały (310) i Towary (330)?

Na kontach Zespołu 3 – Materiały i towary.

Jakie koszty ewidencjonuje się na kontach Zespołu 4? Podaj przykłady.

Koszty według rodzajów, np. "Zużycie materiałów" (401), "Wynagrodzenia" (407), "Amortyzacja" (409).

Jakie koszty ewidencjonuje się na kontach Zespołu 5? Podaj przykłady.

Koszty według typów działalności i ich rozliczenie, np. "Koszty działalności podstawowej - produkcja" (500), "Koszty sprzedaży" (502).

Jakie konta znajdują się w Zespole 7 i jaki jest ich charakter?

Są to konta Przychodów i kosztów ich osiągnięcia (wynikowe), np. "Sprzedaż wyrobów" (700), "Koszt wytworzenia sprzedanych wyrobów" (730), "Przychody/Koszty finansowe" (750/751).

Na kontach jakiego zespołu prowadzi się ewidencję Kapitału podstawowego (800), Zapasowego (806) i Wyniku finansowego (860)?

Na kontach Zespołu 8 – Kapitały własne, fundusze specjalne i wynik finansowy.

Jakie są aktualne stawki VAT w Polsce? (Wymień stawki)

23% (stawka podstawowa), 8% (stawka obniżona, np. usługi budowlane), 5% (stawka obniżona, np. książki, żywność), 0% (eksport, dostawa wewnątrzwspólnotowa).

Czym są wpływy w ujęciu księgowym?

To wszystko, co wpływa na rachunek bankowy firmy lub do jej kasy (zapłata od klienta, odsetki bankowe, zwrot nadpłaty).

Czym są przychody i czym różnią się od wpływów?

Przychód to taki wpływ, na który wystawiamy dokument sprzedaży (fakturę, rachunek). Nie każdy wpływ jest przychodem (np. pożyczka), ale każda sprzedaż generująca przychód nie musi wiązać się z natychmiastowym wpływem (sprzedaż na kredyt).

Czym są wydatki w ujęciu księgowym?

To każde zmniejszenie środków płatniczych jednostki, czyli rozchód gotówki z kasy lub przelew z rachunku bankowego (zapłata faktury, wypłata wynagrodzeń, zakup gotówkowy).

Czym są koszty według definicji i jak mają się do wydatków?

Koszt to uprawdopodobnione zmniejszenie korzyści ekonomicznych prowadzące do zmniejszenia kapitału własnego (np. zużycie materiałów, naliczone wynagrodzenia, amortyzacja). Nie każdy wydatek jest kosztem.

Jaka jest definicja kosztu?

To wyrażone w pieniądzu zużycie składników majątku, usług obcych, pracy oraz niektóre obowiązkowe obciążenia (np. podatki), które są związane z prowadzeniem działalności w danym okresie w celu osiągnięcia przychodów.

Podaj przykład, kiedy wydatek NIE JEST kosztem.

Spłata raty kredytu lub pożyczki. Jest to wydatek (wypływ środków), ale nie koszt – zmniejsza zobowiązanie, a nie kapitał własny. Kosztem były wcześniej odsetki.

Podaj przykład, kiedy wydatek JEST jednocześnie kosztem.

Zakup materiałów, które od razu wydano do zużycia (np. do produkcji). W jednej operacji następuje wydatek (płatność) i powstaje koszt (zużycie materiałów).

Podaj przykład sytuacji, kiedy KOSZT wyprzedza WYDATEK.

Otrzymanie faktury od dostawcy, której termin płatności mija za 14 dni. Koszt powstaje z chwilą otrzymania faktury, wydatek nastąpi przy jej opłaceniu.

Podaj przykład sytuacji, kiedy WYDATEK wyprzedza KOSZT.

Wpłata zaliczki dostawcy za przyszłe dostawy. Wydatek następuje przy przelewie, a koszt powstanie dopiero w momencie otrzymania towaru/usługi i rozliczenia zaliczki.

Co ewidencjonuje się na koncie "409 – Pozostałe koszty rodzajowe"? (Wymień 3 przykłady)

Ewidencjonuje się tam m.in.: koszty podróży służbowych, koszty reprezentacji i reklamy, koszty ubezpieczeń majątkowych, ekwiwalenty za używanie prywatnego samochodu.

Co wchodzi w skład "Pozostałych kosztów operacyjnych"? (Wymień 3 przykłady)

W ich skład wchodzą m.in.: darowizny, kary i grzywny zapłacone, koszty sądowe, wartość tworzonych rezerw, niezawinione niedobory, przedawnione należności.

Co wchodzi w skład "Kosztów finansowych"? (Wymień 3 przykłady)

W ich skład wchodzą m.in.: odsetki od kredytów i pożyczek, odsetki za zwłokę, ujemne różnice kursowe, ujemny wynik z aktualizacji inwestycji.

Co wchodzi w skład "Pozostałych przychodów operacyjnych"? (Wymień 3 przykłady)

W ich skład wchodzą m.in.: otrzymane darowizny i dotacje, otrzymane kary i odszkodowania, przedawnione zobowiązania, nadwyżki inwentaryzacyjne, przychody ze sprzedaży środków trwałych.