Morfologia

leksem

W teķście

słowo

Losowe słowo, nie w zdaniu.

Wyrażenie

To związek, który nie zawiera czasownika. Jego rdzeniem (członem nadrzędnym) jest najczęściej rzeczownik lub przymiotnik. Nie można go odmieniać przez osoby.

Fraza

To najbardziej rozbudowany typ. Związek ten ma postać pełnego zdania lub równoważnika zdania. Zalicza się do nich również przysłowia i powiedzenia.

Zwrot

To związek, którego głównym członem i osią jest czasownik. W przeciwieństwie do wyrażenia, zwrot można swobodnie odmieniać przez osoby. Przykłady: wziąć nogi za pas, bić się z myślami, wpaść w tarapaty.

Wyrazy, nieme strukturalnie"

Ich budowa nic nam nie mówi o ich znaczeniu. Nigdy nie są tworzone od innych wyrazów (wyraz ze znaczeniem).

Wyrazy strukturalne

Naprowadzają nas swoją budową na znaczenie.

Derywat słowotwórczy

Wyraz, ktory znaczeniowo oraz formalnie wywodzi się od innego wyrazu. To wyraz, w którego znaczeniu i formie zawarte jest znaczenie, a także forma innego wyrazu, zwanego podstawą słowotwórczą (bazą). Musi iść w parze Znaczenie = formalność

Myśliwy

Wyraz niepodzielny słowotwórczo strukturalnie.

Parafraza słowotwórcza

Wielowyrazowe wyrażenie o kształcie definicji równoznaczne z derywatem, zawierające podstawę słowotwórczą. Służy ona do wykrywania znaczenia strukturalnego, czyli znaczenia wynikającego z budowy derywatu.

Wyrazy pokrewne

Wyrazy, które charakteryzują się obecnością tej samej, najmniejszej, niepodzielnej podstawy słowotwórczej tworzą rodzinę wyrazów.

Podstawa słowotwórcza

Wyraz podstawowy, baza, wyraz motywujący jest najczęstszym elementem parafrazy słowotwórczej. Jest to wyraz, od którego tworzy się derywat.

Temat słowotwórczy

Element wspólny dla derywatu podstawy słowotwórczej. To część podstawy słowotwórczej, która weszła do derywatu. Wykladniki fleksyjne podstawy nie wchodzą do derywatu (to co się zmienia w trakcie odmiany).

Formant słowotwórczy

Element różniący derywat i podstawę słowotwórczą, element językowy tworzący derywat, znak formalny przekształcenia podstawy słowotwórczej w derywat.

Temat słowotwórczy prosty

Gdy mamy do czynienia z pojedynczym wyrazem bazowym.

Temat słowotwórczy złożony

Jeśli bazę derywatu stanowi więcej niż 1 wyraz.

Złożenia

Oba tematy połączone są formantami o lub i.

Zrosty

Jeden temat zależny składniowo od drugiego, z którym łączy się w związek zgody.

Zestawienie

Połączenie 2 wyrazów, które są nazwą 1 przedmiotu.

Deminutivy - Hipocoristici - Augmentativy -

Zdrobnienia Spieszczenia Zgrubienia

Mutacja

Nowe znaczenie, wyraz z innej kategorii (czasownik -> rzeczownik, nazwy wykonawców czynności, nazwy narzedzi i miejsc) - f. seman.

Modyfikacja

(zdrobnienia, zgrubienia, wielkość, nazwy feminatywne, młodych zwierząt) - f. seman.

Transpozycja

(cechy abstrakcyjne, nazwy czynności) - funkcja semantyczna i gramatyczna