|
question |
réponse |
|
actio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
actiones mutuae commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
actiones perpetuae commencer à apprendre
|
|
powództwa wieczyste, które nie ulegają przedawnieniu
|
|
|
|
actiones praeiudiciales commencer à apprendre
|
|
powództwa zmierzające do wstępnego ustalenia prawa lub stosunku prawnego jako istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia zasadniczej kwestii
|
|
|
|
actiones temporales commencer à apprendre
|
|
powództwa czasowe ulegające przedawnieniu
|
|
|
|
actor commencer à apprendre
|
|
powód w procesie cywilnym; oskarżyciel w procesie karnym
|
|
|
|
appellatio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
appellatio in devolutivo commencer à apprendre
|
|
apelacja bez jednoczesnego zawieszenia wyroku instancji niższej
|
|
|
|
appellatio in suspensivo commencer à apprendre
|
|
apelacja przy jednoczesnym zawieszeniu skutków wyroku
|
|
|
|
advocatus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
advocatus diaboli commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
compromissum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
contumatio commencer à apprendre
|
|
niestawiennictwo na rozprawie sądowej
|
|
|
|
exceptio commencer à apprendre
|
|
zarzut procesowy pozwanego przeciw skardze powoda
|
|
|
|
exception plurium concubentium commencer à apprendre
|
|
zarzut pozwanego o ojcostwo, że matka dziecka utrzymywała w czasie jego poczęcia stosunki płciowe także z innym mężczyzną
|
|
|
|
exceptio praescriptionis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
exceptio rei iudicatae commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
exceptiones dilatoriae (temporales) commencer à apprendre
|
|
zarzuty oddalające skargę powoda na pewien czas
|
|
|
|
exceptiones peremptoriae (perpetuae) commencer à apprendre
|
|
zarzuty oddalające skargę powoda na zawsze
|
|
|
|
forum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
forum competens commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy do rozpoznania sprawy
|
|
|
|
forum contractus commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce zawarcia umowy
|
|
|
|
forum conventionale (prorogatum) commencer à apprendre
|
|
sąd zgodnie wybrany przez strony
|
|
|
|
forum delicti commissi commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa
|
|
|
|
forum domicilii commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego
|
|
|
|
forum negotiationis (administrationis) commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce prowadzenia spraw przedsiębiorstwa
|
|
|
|
forum rei sitae commencer à apprendre
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce położenia rzeczy
|
|
|
|
indefensus commencer à apprendre
|
|
pozwany, który nie podjął sporu lub się nie bronił
|
|
|
|
lis commencer à apprendre
|
|
spór, sprawa sądowa, proces
|
|
|
|
iudex commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
iudex compromissarius commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
iudex corruptus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
iudex criminalis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
iudex inhabilis commencer à apprendre
|
|
sędzia wyłączony od orzekania na podstawie przepisu prawa
|
|
|
|
iudex suspectus commencer à apprendre
|
|
sędzia podejrzany o stronniczość
|
|
|
|
iudicium commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
iurisdictio commencer à apprendre
|
|
władza sądownicza, wymiar sprawiedliwości, jurysdykcja
|
|
|
|
iurisdictio alta; (bassa) commencer à apprendre
|
|
jurysdykcja wyższa; (niższa)
|
|
|
|
probatio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
probatio accusationis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
onus probandi commencer à apprendre
|
|
ciężar przeprowadzenia dowodu w procesie
|
|
|
|
poena commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
poena capitalis commencer à apprendre
|
|
kara śmierci (inne określenia: poena capitis; colli; mortis; sanguinis; trans hominem; gladii – przez ścięcie mieczem)
|
|
|
|
poena conventionalis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
poena nummaria (pecuniaria) commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
praescriptio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
praesumptio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
praesumptio facti commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
praesumptio iuris commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
praesumptio iuris ac de iure commencer à apprendre
|
|
domniemanie prawne niewzruszalne
|
|
|
|
praesumptio iuris tantum commencer à apprendre
|
|
domniemanie prawne wzruszalne
|
|
|
|
praesumptio legis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
reformatio in peius commencer à apprendre
|
|
zmiana na niekorzyść oskarżonego
|
|
|
|
restitutio in integrum commencer à apprendre
|
|
przywrócenie poprzedniego stanu prawnego
|
|
|
|
reus commencer à apprendre
|
|
pozwany w procesie cywilnym; oskarżony o przestępstwo w procesie karnym
|
|
|
|
testis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
testis auritus commencer à apprendre
|
|
świadek, który słyszał na własne uszy
|
|
|
|
testes ex auditu commencer à apprendre
|
|
świadkowie, którzy znają sprawę ze słyszenia
|
|
|
|
testes ex visu (oculares) commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
testes idonei commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
testes iniqui commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
examinare testes commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
Actor sequitur forum rei commencer à apprendre
|
|
Powód idzie za pozwanym; dla powoda właściwym jest sąd pozwanego
|
|
|
|
Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt commencer à apprendre
|
|
Dowody należy ważyć, a nie liczyć
|
|
|
|
Audiatur et altera pars commencer à apprendre
|
|
Niech będzie wysłuchana i druga strona
|
|
|
|
Bis de eadem re agere non licet commencer à apprendre
|
|
Nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
|
|
|
|
Confessus pro iudicato est commencer à apprendre
|
|
Ten, kto się przyznał, uważany jest za zasądzonego
|
|
|
|
Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat commencer à apprendre
|
|
Ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto przeczy
|
|
|
|
In dubio pro reo commencer à apprendre
|
|
W razie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego
|
|
|
|
Negantis probatio nulla est commencer à apprendre
|
|
Zaprzeczenie nie jest żadnym dowodem
|
|
|
|
Nemo iudex idoneus in propria causa commencer à apprendre
|
|
Nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie
|
|
|
|
Qui accusare volunt, probationes habere debent commencer à apprendre
|
|
Ci, którzy chcą oskarżać, powinni mieć dowody
|
|
|
|
Res iudicata pro veritate accipitur commencer à apprendre
|
|
Rzecz osądzoną przyjmuje się za prawdę
|
|
|
|
Reus in exceptione actor est commencer à apprendre
|
|
W przypadku podniesienia zarzutu procesowego pozwany staje się powodem
|
|
|
|
Sententia ius facit inter partes commencer à apprendre
|
|
Wyrok tworzy stan prawny między stronami
|
|
|
|
Si in ius vocat, ito commencer à apprendre
|
|
Jeśli ktoś pozywa [ciebie] do sądu, idź
|
|
|
|
Testis unus, testis nullus commencer à apprendre
|
|
Jeden świadek, to żaden świadek
|
|
|
|
furtum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
animus furandi commencer à apprendre
|
|
zamiar dokonania kradzieży
|
|
|
|
occidio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
animus occidendi commencer à apprendre
|
|
zamiar dokonania zabójstwa
|
|
|
|
causa criminalis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
carcer commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
crimen commencer à apprendre
|
|
zbrodnia, przestępstwo przeciw interesom społeczeństwa
|
|
|
|
captare criminis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
crimen continuum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
crimen falsi commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
crimen repetitum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
dolus directus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
dolus eventualis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
poena commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
exigere poenam commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
condemnare poenam commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
reddere poenam commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
solutio poenae commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
error in puniendo commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
impunitas commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in situ criminis commencer à apprendre
|
|
w miejscu popełnienia zbrodni
|
|
|
|
instrumenta sceleris commencer à apprendre
|
|
przedmioty służące do popełnienia przestępstwa
|
|
|
|
ius puniendi commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
persona suspecta commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
tormenta commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
venia primum deliquenti commencer à apprendre
|
|
przebaczenie przestępcy, który pierwszy raz złamał prawo
|
|
|
|
Absentem in criminibus damnari non oportet commencer à apprendre
|
|
Nie należy skazywać za przestępstwo nieobecnego
|
|
|
|
Crimina morte extinguntur commencer à apprendre
|
|
Przestępstwa wygasają wraz ze śmiercią sprawcy
|
|
|
|
Fere in omnibus poenalibus iudiciis et aetati et imprudentiae succuritur commencer à apprendre
|
|
Niemal we wszystkich procesach karnych uwzględnia się tak wiek, jak i brak doświadczenia
|
|
|
|
Fraus sine poena esse potest, poena sine fraude esse non potest commencer à apprendre
|
|
Występek może być bez kary, kara nie może być bez występku
|
|
|
|
Fur est qui dolo malo rem alienam contrectat commencer à apprendre
|
|
Złodziejem jest ten, kto w złym zamiarze zagarnia cudzą rzecz
|
|
|
|
In criminalibus probationes debent esse luce clariores commencer à apprendre
|
|
Dowody w sprawach karnych powinny być jaśniejsze od światła
|
|
|
|
In dubio pro reo commencer à apprendre
|
|
W razie wątpliwości należy orzec na korzyść oskarżonego
|
|
|
|
In poenalibus causis benignius interpretandum est commencer à apprendre
|
|
W sprawach karnych należy interpretować łagodniej
|
|
|
|
Nullum crimen sine lege, nulla poena sine lege commencer à apprendre
|
|
Nie przestępstwa bez ustawy, nie ma kary bez ustawy
|
|
|
|
Poena constituitur in emendationem hominum commencer à apprendre
|
|
Karę ustanawia się dla poprawienia ludzi
|
|
|
|
ab initio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ad acta commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ad casu a casum commencer à apprendre
|
|
od przypadku do przypadku
|
|
|
|
ad hoc commencer à apprendre
|
|
doraźnie, tylko w tym wypadku
|
|
|
|
ad infinitum commencer à apprendre
|
|
w nieskończoność (przenośnie: ad Kalendas Graecas – na greckie Kalendy, na święte nigdy)
|
|
|
|
ad usum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ad vocem commencer à apprendre
|
|
nawiązując do poprzedniej wypowiedzi
|
|
|
|
ante factum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
communis opinio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
de facto commencer à apprendre
|
|
faktycznie, w rzeczywistości
|
|
|
|
erga omnes commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
et cetera commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex aequo commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex cathedra commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex definitione commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex fontibus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex nunc commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex officio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex proprio motu commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
ex tunc commencer à apprendre
|
|
od wtedy, od tamtej chwili, gdy
|
|
|
|
exempli gratia commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
explicite commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
expressis verbis commencer à apprendre
|
|
wyraźnie, dobitnymi słowami
|
|
|
|
implicite commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in absentia commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in articulo (periculo) mortis commencer à apprendre
|
|
w obliczu (niebezpieczeństwie) śmierci
|
|
|
|
in extenso commencer à apprendre
|
|
w całości, w pełnym brzmieniu
|
|
|
|
in favorem commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in fine commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in flagranti commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in genere commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in principio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in specie commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
in statu nascendi commencer à apprendre
|
|
w chwili powstawania, tworzenia się
|
|
|
|
in vitro commencer à apprendre
|
|
dosłownie: w szkle; przenośnie w probówce
|
|
|
|
inter partes commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
lapsus linguae commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
mutatis mutandis commencer à apprendre
|
|
z koniecznymi zmianami; zmieniwszy to, co powinno zostać zmienione
|
|
|
|
nemine contradicente commencer à apprendre
|
|
uchwalone jednogłośnie; bez niczyjego sprzeciwu
|
|
|
|
nihil ad rem commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
nihil obstat commencer à apprendre
|
|
nic nie stoi na przeszkodzie; zezwala się
|
|
|
|
nota bene commencer à apprendre
|
|
„zauważ dobrze”; nawiasem mówiąc
|
|
|
|
numerus clausus commencer à apprendre
|
|
liczba ograniczona; wyliczenie enumeratywne
|
|
|
|
opinio iuris commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
per procura commencer à apprendre
|
|
w zastępstwie; na podstawie pełnomocnictwa
|
|
|
|
post factum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
prima facie commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
pro et contra commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
pro forma commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
pro futuro commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
sedes materiae commencer à apprendre
|
|
zasadnicza część jakiegoś zagadnienia
|
|
|
|
sensu largo commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
sensu stricto commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
sine dubio commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
status quo (praesens) commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
status quo ante commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
sub condicione commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
sui generis commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
titulus legitimus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
votum separatum commencer à apprendre
|
|
|
|
|
|
Finis coronat opus commencer à apprendre
|
|
|
|
|
