biologia

wyjaśnij czym jest układ hormonaln (dokrewny)

układ układ gruczołów i komórek, które produkują hormony i wydzielają je do krwii

czym jest hormon

substancja chemiczna która reguluje pracę komórki, narządów i całego organizmu. Pobudza lub hamuje dane procesy

Na co wpływają hormony

tempo metabolizmu, poziom glukozy we krwii, wzrost i rozwój organizmu, dojrzewanie płciowe i rozmnażanie, gospodarkę wodną i mineralną, reakcje organizmu na stres

jak działają hormony

1. Gruczoł dokrewny produkuje hormon 2. Hormon trafią do krwii i jest transportowany po organizmie 3. Dociera do komórek docelowych, tylko gdy mają odpowiednie receptory 4. Hormon wiąże się z receptorem i wywołuje oczekiwaną reakcję

Jaki jest warunek działania hormonu z daną komórką

Musi mieć dany receptor

Scharakteryzuj i porównaj układ hormonalny do nerwowego

układ hormonalny: działa wolniej, długotrwałe efekty, przekazuje informacje za pomocą hormonów, reguluje m. in wzrost, metabolizm, dojrzewanie, układ nerwony: szybka reakcja, krótkie efekty, szybkie bodźce, przekazuje impulsy nerwowe

wyjaśnij jak współpracują że sobą układ hormonalny i nerwowy oraz gdzie się łaczą

koordynują i regulują pracę poszczególnych narządów organizmu, łączą się w podwzgórzu

czym są gruczoły dokrewne

narządy wydzielające hormony do krwii

czym są komórki wydzielnicze

budują gruczoły dokrewny, rosiane są w narządach i tkankach

czym są gruczoły zewnątrzwydzielnicze

odprowadzają swoje wydzieliny przewodami np. gruczołami potowymi

co wytrzwarza przysadka (i wydziela), opisz

hormon wzrostu- stymuluje wzrost, pobudza przemianę makroskładników prolaktyna- pobudza gruczoły mlekowe po porodzie, hamuje owulację hormony tropowe TSH ACTH FSH LH - stymulujęntarczynę, kotę nadnerczy i gonady do wydzielania hormonów

co wytwarza podwzgórze a jest magazynowane i wydzielane przez przysadkę? opisz

hormon antydiuretyczny (ADH) - reguluje gospodarkę wodną przez proces zagęstniania lub rozcieńczania moczu, oksytocyna - wywołuje skurcze macicy podczas porodu, u mężczyzn skurcze nasieniowodów podczas ejakujacji

co wytwarza szyszynka

melatoninę - reguluje rytm snu i czuwania

co wytwarza tarczyca?

kalcytoninę- zmniejsza poziom wapnia we krwii na rzecz np kości, tyronina i trójjodotyronina - reguluje metabolizm, poziom cukru (glukozy) we krwii, wzrost i rozwój

co wytwarza przytarczyce

parathormon (PTH) - zwiększa stężenie wapniawe krwii (działanie antagonisteczyne do działania hormonu tarczycy kalcytoniny)

co wytwarzają nadnercza

kortyzol - wzrost ciśnienia we krwii, osłabienie układu odpornościoweg, działa przeciwzapalnie, adrenalina - hormon stresu, podwyższa ciśnienie krwii, przyspiesza oddech i pracę serca, stężenie glukozy we krwii

co wytwarza trzustka

insulinę- zmniejsza poziom cukru we krwii, magazynuje go w wątrobie w postaci glikogenu, glikagon - zwiększa poziom glukozy we krwii przez syntezę glikogenu z wątroby (hormony antagonistyczne)

co wytwarzają jądra

testosteron - produkuje męskie narządy rozród że, zwiększa masę ciała, budyje męskie proporcje, głos, owłosienie

co wytwarzają jajniki

estrogen - buduję damskie narządy rozrodcze, budowę kobiecą, głos, proporcje ciała, owlosienie, zmiany w macicy podczas cyklu miesiączkowego, progesteron- umożliwia prawidłowy przebieg ciąży

ma czym polega i co odpowiada za regulacje tempa metabolizmu

odpowiada tarczyca: trójjodotyronina, tyroksyna, zwiększa produkcję ciepła w tkankach, kwasów tłuszczowych we krwii i stymulację ich utlenienia w komórkach, wchłaniania glukozy do komórek, działanie serca i przepływu krwii,

na czym polega I co odpowiada za regulację wzrostu

odpowiada hormon przysadki: hormon wzrostu - pobudza wzrost człowieka, utlenianie i użycie energii z kwasów tłuszczowych syntezę białek w tkankach

na czym polega ujemne sprężenie zwrotne

podwzgórze dostaje informacje o wszystkich zmianach zewnętrznych i wewnętrznych organizmu -> przysadka wydziela hormony tropowe, które pobudzają potrzebne gruczoły dokrewne do pracy -> gruczoły dokrewne wydzielają dane hormony, które wpływają na komórki

wyjaśnij na czym polega sprężenie zwrotne w regulacji wydzielania hormonów tarczycy

spadek temperatury ciała -> podwzgórze wydziela hormon pobudzający -> przysadka wydziela hormon tropowy TSH -> TSH pobudza tarczycę do wydzielenie tyroksyny i trójjodotyroniny -> zwiększenie tempa metabolizmu i wytworzenie ciepła w tkankach -> hamuje horm

czym jest działanie antagonistyczne hormonów

za przyspiesznie / zachamlwanie danego procesu dziejącego się przez jeden hormon odpowiada inny hormon (uzupełnianie się pracy hormonów)

wyjaśnij co się dzieje jak jest bodziec o nadmiarze glukozy we krwii

będziecie -> trzustka wydziela insulinę -> insulina wiąże glukozy do glikogenu w wątrobie, komórki ciała pobierają glukozy-> prawidłowy poziom cukru

wyjaśnij co się dzieje jak poziom glukozy jest za niski

bodziec-> trzustka wydziela glukagon -> uwolnienie glukozy i rozdzielenie jej od glikogenu w wątrobie, komórki pobierają mniej glukozy

Wyjaśnij na czym polega I jakie skutki ma niedoczynność tarczycy

polega na wydzielaniu za małej ilości hormonów, skutki to: sucha i szorstka skóra, tendencja do przybieraniu na wacze, owisłe powieki, przewlekłe zmęczenie, u dzieci to opóźniony rozwój psychoruchowy

wyjaśnij na czym polega nadczynność tarczycy i jakie są tego skutki

naczynność polega na wydzielaniu zbyt dużej ilości hormonów, skutkami są: spadek masy ciała, wzmożoną potliwość, nerwowość, drżenie rąk, osłabienie, bezsenność

wyjaśnij czym jest stres i stresor i jakie stresory wyróżniamy

stres - fizjologiczna I psychologuczna reakcją organizmu na działanie stresorów czyli czynników pobudzających stres. Stresory dzielimy na: psychiczne (sprawdzian, śmierć bliskiego, lęki, konflikty rodzinne, strach przed występem) I fizyczne (ból, uraz...)

jakie są hormony stresu i za pomocą czego są wydzielane?

adrealina (za pomocą impulsu nerwowego-> rdzeń nadnerczy) i kortyzol (hormon->przysadka -> kora nadnerczy) powstają na nadnerczach, kontroluje ich wydzielanie podwzgórze

jakie są skutki kortyzolu?

wyższe stężenie glukozy we krwii, ciśnienie krwii, obniżenie odporności

jakie są skutki adrealiny?

szybsze bicie serca, oddech, zwiększenie glukozy we krwii, zwiększenie ukrwienia mózgu

jakie są skutki długotrwałego kortyzolu?

stan wymęczenia organizmu, wyższe stężenie glukozy (możliwość cukrzycy), osłabienie mięśni, zanik okresu, zaburzenie pracy układu odpornościowego

podaj cechy uksztaltowania polski

tt