antyk i początek

notatka syntezujaca

nie cytuj, 60-90 słów

retoryka

sztuka mówienia i wymowy

pytanie retoryczne

nie oczekuje sie na nie odpowiedzi

metafora

dwa słowa razem nabierają nowego znaczenia

elipsa

zdanie pozbawione istotnej części składniowej, zazwyczaj osoby

apostrofa

uroczysty zwrot do adresata

gradacja

wyliczenie

porównanie

jednej rzeczy z drugą

epitet

określenie do rzeczownika

peryfraza

opis czegoś, który jest dłuższy niż jedno słowo

elegia

utwor żałobny

kontekst

przykład tej samej rzeczy z innej książki lub życia, historii, religii, filmu

periodyzacja

podział dziejów na epoki

antyk

starożytna cywilizacja grecko rzymska

filozofia

rozważania nad ideami i problemami świata

etyka

dziedzina dot. właściwego sposobu postępowania

epistemologia

dziedzina dot. sposobu w jaki poznajemy rzeczywistość

metafizyka (ontologia)

dziedzina dot. teorii bytu czyli tego co istnieje

Sokrates

cnota = doskonałość, mądrość /// jego metodą rozważań był dialog /// ludzkie poznanie jest niepełne, ograniczone. /// zostal skazany na śmierć przez rzekoma demoralizacja młodzieży

Platon

uczeń sokratesa/// twórca pierwszego systemu filozoficzne - idealizmu /// założyciel akademii platońskiej /// "każdy element świata doczesnego ma swój idealny pierwowzór/// najwyższa wartość = dusza///

Platon

człowiek powinien zbliżać sie do ideału i w tym znajdowac szczęście i cel /// zbliżać sie tylko poprzez dialog /// uczta - miłość platonska /// państwo - idealny ustrój, pierwsza utopia

Arystoteles

uczeń Platona// wprowadził- eudajmonie = ostateczny ideal szczęścia /// szczęście może dać jedynie praktyczne czynienie dobra /// życie powinno być z ideałem złotego środka, bez skrajności/// byt to materia i forma /// poznanie za pomocą rozumu i zmysłów

szkoły filozoficzne

rodzaje nieformalnych zgrupowań filozofów mających wspólne założenia filozoficzne

Sofiści

wędrowni nauczyciele // wiedza z zakresu polityki i życia społecznego // najważniejsza wartością jest rozum // agnostycy // człowiek odbiera rzeczywistość subiektywnie w zależności od tego kim jest (relatywizm poznawczy)

hedoniści

przyjemność cielesna = najwyższe lub jedyne dobro // do szczęścia nie wystarczy brak cierpienia, konieczne jest aktywne odczuwanie przyjemności

Cynicy

celem życia jest wyzwolenie od własnych pożądań i konwencji społecznych// życie zgodne z naturą // przedmioty materialne = źródło nieszczęścia// praktykowane ubóstwa

Sceptycy

szkoła wątpienia// działanie w zgodzie z rozumem // kazdy sąd mozna zakwestionowac

Epikurejczycy

celem życia jest dążenie do przyjemności i szczęścia // przyjemności duchowe nad cielesne // mądrość i sprawiedliwość// warunkiem szczęśliwego życia jest brak cierpien // carpe diem = chwytaj dzień

Stoicy

w każdej sytuacji potrafić nad sobą panować // rozumowo i bez zbędnych emocji oceniać zjawiska // podchodzić do rzeczy z dystansem // ostateczny cel człowieka = wewnętrzny spokój

Mit

narracyjna opowieść, która wyjaśnia niezrozumiałe zjawiska, strukturę świata, pochodzenie i naturę człowieka, jego relacje ze światem bostw.

Mitologia

zbiór mitów danej społeczności

Politeizm

Wiara w wielu bogów

Monoteizm

wiara w jednego Boga

Archetyp

(pierwowzór) pradawne wyobrażenie wzorów ludzkich postaw i zachowań /// bunt dla dobra ludzkości- prometeusz

Topos

Stały motyw, obraz powtarzający sie w literaturze na przestrzeni wieków. (topos genezyjski obraz stworzenia świata)

sztuka antyczna

najważniejsze założenia: harmonia, równowaga, logika, spokój, piękno. W przypadku postaci ludzkich: właściwe proporcje ciała.

Freski

czyli malarstwo ścienne polegające na malowaniu specjalnymi farbami na mokrym tynku

budowla

Panteon w Atenach

budowla

koloseum w Rzymie

rzeźba

Grupa Laokoona

rzeźba

nike z Samotraki

rzeźba

Wenus z milo

malarstwo

malarstwo czerwonofigurowe

malarstwo

malarstwo czarnofigurowe

Liryka

naśladuje świat za pomocą rytmu wiersza, muzyki, tańca

Epika

naśladuje swiat za pomocą narracji (opowieści o wydarzeniach) rytmu wiersza

Dramat

naśladuje swiat za pomocą akcji scenicznej (wydarzenia są pokazywane a nie opowiadane)